De binnenstad van Zwolle is vanaf vanmiddag tot morgenochtend 'veiligheidsrisicogebied'. Burgemeester Peter Snijders kondigt een noodbevel af, vanwege een aangekondigde betoging tegen het coronabeleid. Er worden relschoppers verwacht en met het noodbevel achter de hand kunnen burgemeester, politie en justitie snel en stevig ingrijpen als dat nodig is.

Eerder op de dag ging op sociale media een bericht van de gemeente rond over een noodverordening, die de binnenstad tot verboden gebied zou verklaren. Daarvan is geen sprake. Wel is de hele binnenstad vanaf 16.00 uur een veiligheidsrisicogebied. Dat houdt onder andere in dat de politie mensen preventief mag fouilleren. De Stentor legde ten tijde van de avondklokrellen begin dit jaar het verschil tussen een noodbevel en een noodverordening uit.

Met de geweldsexplosie van afgelopen weekend op veel plekken in het land in het achterhoofd, stond de gemeente Zwolle voor een dilemma. Wat doen we met de aangekondigde demonstratie tegen de coronamaatregelen? De organisatie van de betoging heeft zich niet gemeld en bij de gemeente zijn signalen binnengekomen dat ook in Zwolle mensen naar de stad willen komen om onrust te stoken.

Het noodbevel voor de binnenstad geldt van maandag 16.30 uur tot dinsdagochtend 5.00 uur.

Brief aan ouders

Burgemeester Snijders heeft maandag een brief gemaild aan ouders en verzorgers van leerlingen die op scholen (voortgezet onderwijs en mbo) in Zwolle zitten. In de brief roept hij de ouders op om met hun kinderen in gesprek te gaan, ze te wijzen op de mogelijke gevolgen van deelname aan protesten en ze thuis te houden. In de brief schrijft Snijders over 'signalen dat er jonge Zwollenaren naar de binnenstad willen komen'.

Meubilair naar binnen

Volgens diverse bronnen verwacht de politie vanavond ongeregeldheden bij een illegaal protest dat is aangekondigd op het Grote Kerkplein. 'Daarom vragen de politie en de gemeente aan alle bewoners binnen de grachten om voor vier uur vanmiddag alle spullen die buiten staan en los zitten zoals bankjes, tuinmeubels en bloempotten en fietsen weg te halen', schrijft vereniging Bewonersvereniging Binnenstad Zwolle in een brief aan hun leden.

Ondertussen bereidt de Zwolse horeca in de buurt van het Grote Kerkplein zich voor op de aangekondigde ongeregeldheden van vanavond. "Het zekere van het onzekere", verklaart manager Aythami van Hoboken van In Den Hoofdwacht. "Als het wel gevaarlijk wordt, willen we dat voor zijn."

Folder met aankondiging

In meerdere wijken in Zwolle werden zaterdag flyers verspreid om een demonstratie tegen de coronamaatregelen aan te kondigen. Deze zou maandagavond in de binnenstad plaats moeten vinden.

'Demonstratie tegen coronabeleid' gevolgd door 'tweedeling/uitsluiting/2G' en het tijdstip waarop het protest plaats moet vinden: maandag 22 november om 18.30 uur, op het Grote Kerkplein. Die woorden vonden Zwollenaren zaterdag in hun brievenbus of onder de ruitenwissers van hun auto.

Woordvoerder Karin Obdeijn liet gisteren al weten dat de demonstratie niet is aangemeld bij de gemeente. Wie er achter de oproep zit, is nog steeds niet duidelijk. Of er toestemming komt voor de demonstratie, is ook nog niet helder. Obdeijn: "We zijn hierover volop in gesprek met de politie om te kunnen bepalen of en onder welke voorwaarden de demonstratie kan plaatsvinden."

In een verklaring benadrukt burgemeester Snijders dat 'betogen een groot goed is in ons land' en dat de gemeente betogingen faciliteert, mits de organisatie bekend is. Dat is nu niet het geval.

Verschil tussen noodbevel en noodverordening

Met een noodbevel kunnen de autoriteiten in een bepaald gebied tegen specifieke personen strenger optreden dan wat volgens de gewone wet mag. Dan kun je denken aan een plek ontruimen, straten afsluiten of samenscholingen verbieden. Een noodbevel wordt ingevoerd op het moment dat het nodig is en als de actie is uitgevoerd, geldt het bevel niet meer.

Een noodverordening gaat een stap verder. De verordening geldt voor een groter gebied en is op iedereen van toepassing. Niet alleen de onruststokers. Een noodverordening duurt langer dan een noodbevel en kan nog steeds geldig zijn op het moment dat de rust is wedergekeerd.

In een veiligheidsrisicogebied mag de politie preventief fouilleren.