In 2006 werd de Zorgverzekersingswet ingevoerd. Vanaf 1 januari van dat jaar hebben alle inwoners van Nederland en mensen die in het buitenland wonen, maar hun geld in Nederland verdienen, verplicht een zorgverzekering.

Met de invoering van deze wet kwam er een einde aan de scheiding tussen ziekenfondsverzekerden en particulier verzekerden. Sinds de invoering van het nieuwe zorgverzekeringsstelsel hebben mensen met een lager inkomen recht op zorgtoeslag.

Verzekeraars zijn verplicht iedereen die zich bij hen wil verzekeren te accepteren voor de basisverzekering. Voor aanvullende verzekeringen mag een verzekeraar op medische gronden wel mensen weigeren.

De inhoud van de basisverzekering wordt door de overheid vastgesteld en is bij alle verzekeraars gelijk. De premie van een basisverzekering kan per verzekeraar verschillen, evenals de inhoud van de aanvullende pakketten.

Inkomensafhankelijke bijdrage

Naast de premie betalen verzekerden via hun werkgever of uitkeringsinstantie ook nog een inkomensafhankelijke bijdrage voor de zorgverzekering. In de meeste gevallen is de werkgever of uitkeringsinstantie verplicht voor deze kosten op te draaien.

Zelfstandigen bijvoorbeeld, of mensen met een aanvullend pensioen betalen deze bijdrage rechtstreeks aan de Belastingdienst.

Veel Nederlands zijn verzekerd via een collectiviteit. Dat kan via een werkgever, maar ook via bijvoorbeeld een patiëntenvereniging en talloze andere organisaties.