AMSTERDAM - In 2008 heeft de AEX meer dan de helft van zijn waarde zien verdampen. Noteerde de Amsterdamse hoofdgraadmeter op 1 januari van dit jaar nog op 515,77 punten, medio december blijft de index steken op ongeveer 249 punten.

Halverwege 2007 bereikte de AEX nog een hoogtepunt. De index kwam toen ruim boven de 550 punten uit, maar in augustus van dat jaar sloeg de kredietcrisis genadeloos toe, om in 2008 de wereldwijde aandelenmarkten steeds rakere klappen toe te brengen.

In januari ontvouwde de scheidende Amerikaanse president Bush een economisch stimuleringsplan van 140 miljard dollar om de afzwakkende economie een steuntje in de rug te bieden. De beurzen profiteren er in ieder geval niet van; op 21 januari schrijft de AEX zijn grootste daling sinds 11 september 2001 in de boeken. De index verliest meer dan 6 procent.

Renteverlagingen
Om de financiële markten op te krikken verlaagt de Federal Reserve, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, tot twee maal toe de rente, maar de oplevingen die daarop volgen zijn maar tijdelijk. De AEX daalt in een maand tijd van ruim 515 punten naar 441 punten.

In de vier daaropvolgende maanden komen de aandelenmarkten in rustiger vaarwater terecht. De AEX krabbelt langzaam weer wat op; eind mei staat de toonaangevende Nederlandse graadmeter op 485,5 punten.
 
In juni druppelen er steeds meer verontrustende signalen over de effecten van de kredietcrisis op de reële economie binnen. Het Centraal Planbureau (CPB) verlaagt zijn groeiverwachting voor de Nederlandse economie in 2009 van 1,75 procent naar 1,25 procent en de Nederlandsche Bank (DNB) voorspelt een flinke stijging van de inflatie. De inflatie in de eurozone bereikt bovendien een recordniveau van 4 procent op jaarbasis.

Grens
De AEX levert in juni dan ook weer flink wat en verliest 40 punten. In de maand daarop wordt de daling voortgezet en slecht de index een psychologische barrière. De AEX daalt namelijk tot onder de 400-puntengrens, een grens die al in 2005 opwaarts overschreden was. 
 
In augustus laat de index opnieuw een kleine opleving zien, de AEX noteert aan het einde van de maand een stand van 412,8 punten. Het blijkt de stilte voor de storm te zijn; in september gaat het helemaal mis.

Shortselling
De Europese Centrale Bank (ECB) en soortgenoten van over de hele wereld pompen miljarden euro's in geldmarkten om het gebrek aan liquiditeit tegen te gaan. In verschillende landen wordt een verbod op het zogenoemde shortselling afgekondigd. Het vermoeden bestaat dat bepaalde beleggers shortposities misbruiken en koersen van bankaandelen hebben beïnvloed door negatieve geruchten te verspreiden.

Het verbod moet fondsen beschermen tegen al te grote verliezen. Ook komt de Amerikaanse minister van Financiën, Henry Paulson, met een reddingsplan voor de financiële sector ter waarde van 700 miljard dollar.

Beleggers zijn opgetogen, totdat het plan wordt afgeschoten door het Huis van Afgevaardigden. Wereldwijd kelderende aandelenkoersen zijn het gevolg en 29 september gaat de boeken in als 'Black Monday'. Het slagveld op de beurzen eindigt met een verlies van 8,8 procent voor de AEX, in New York schrijft de Dow Jones-index een record met de grootste puntendaling binnen een dag ooit.

Dow Jones
In oktober wordt het drama vervolgd. Op de zesde zakt de Dow Jones-index onder de psychologische 10.000-puntengrens, terwijl ook de Japanse Nikkei onder de 10.000 punten belandt. De ECB pompt 100 miljard dollar in de geldmarkten, Nederland trekt 20 miljard euro uit om de financiële sector te steunen. De G7 kondigen op 11 september een actieplan aan voor de gemeenschappelijke aanpak van de financiële crisis. De AEX duikt nu ook onder de 300 punten en sluit de maand af met een stand van 267,7 punten.

Het blijft slecht nieuws regenen. Hoewel de AEX op 24 november onder invloed van de reddingsplannen voor de Amerikaanse bank Citigroup en de samenstelling van het economische team van Obama wel een enorme winst van ruim 10 procent boekt, eindigt de index de handelsmaand op 252,55 punten.

In december verlaagt de Europese Centrale Bank (ECB) de rente met 0,75 procentpunt tot 2,5 procent. Het betreft de grootste renteverlaging tijdens het bestaan van de bank. Ook de Federal Reserve maakt een noodsprong en verlaagt de rente naar een bandbreedte tussen de 0 en 0,25 procent.