Volg jij nog de juiste strategie?

Gemiddeld wachten ondernemingen in zwaar weer zestien maanden te lang met het nemen van herstructureringsmaatregelen. Blijf proactief en kritisch kijken naar de organisatie.

Door Jan Adriaanse en Erik in ‘t Groen

Marnix staat bekend als een succesvol ondernemer. Hij is op weg naar kantoor maar zit vast in het verkeer. Zijn navigatiesysteem meldt dat er verderop een ongeluk is gebeurd en hij is te laat voor een alternatieve route. Shit, net vandaag. Het komt helemaal niet uit. En er zit al zoveel tegen de laatste tijd.

Gedoe met leveranciers die hun geld sneller willen ontvangen, problemen met klanten die steeds later betalen. En nu doet de bank ook nog eens moeilijk. Hoe kan hij die bankiers zo snel mogelijk overtuigen van het succes en de potentie van zijn onderneming? Die bestaat al honderd jaar en werd opgericht door zijn overgrootvader Salem de Rover.

Wat te doen? Vertellen dat het wat minder gaat, zoals hij bij de hockeyvereniging volhield en dat hij daarom dit jaar geen extra donatie kan doen voor de nieuwe kantine? Of gewoon zeggen dat het heel erg druk is en dat de omzet weer groeit? Zoals hij op netwerkborrels volhoudt?

Te laat ingrijpen

Gemiddeld wachten ondernemingen in zwaar weer zestien maanden te lang met het nemen van herstructureringsmaatregelen. Dat toonden Duitse onderzoekers aan in een studie naar zo’n 2600 ondernemingen in zwaar weer. Het blijkt dat 54 procent pas ingreep op het moment dat er verlies werd gemaakt. En dat maar liefst 17 procent pas ingreep op het moment dat ze in een liquiditeitscrisis zaten. Dus toen het geld (bijna) op was.

Slechts een derde van de bedrijven in het onderzoek greep direct in toen er sprake was van een ‘strategische crisis’. Toen de markt waarin de onderneming zat fundamenteel veranderde, de voorkeuren van afnemers stelselmatig wijzigden of de markt langzaam begon te krimpen.

Dit is ook vaak het moment dat er alternatieve producten op de markt komen en nieuwe spelers uit onverwachte hoek binnen no time een belangrijke positie veroveren. Denk maar aan de snelle opkomst van Zalando en Spotify.

Kijk kritisch

Het herkennen en erkennen van waarschuwingssignalen is moeilijk. En het is verleidelijk om alles bij het oude te laten. Het gebeurt daarom maar zelden dat ondernemers proactief ingrijpen in de organisatie. Ze zijn te druk met dagelijkse beslommeringen en kijken niet naar de toekomst. En zijn dan vaak onbewust bezig met het rechtzetten van de tafels en stoelen op het dek van de Titanic. De kunst is om al vroeg de red flags van dreigend onheil op te merken. En dat kun je leren.

De les is dat je je als ondernemer op het toppunt van het succes - wanneer er nog winst wordt gemaakt en er liquiditeit in overvloed is - de vraag moeten stellen of je nog de juiste strategie volgt. En of er sprake is van een (dreigende) strategische crisis. Stel je eigen aannames doorlopend ter discussie. Heb je nog het juiste beeld van de wereld om je heen? Ben je niet arrogant aan het worden? Onderschat je nieuwe concurrenten niet?

Reddingsboei 

Marnix de Rover van het denkbeeldige Salem Industries kiest er in Zwaar Weer Ondernemen - De overlevingsgids voor ondernemers in Bijzonder Beheer eerst voor om mooi weer te blijven spelen. Hij grijpt aanvankelijk niet in en brengt zijn onderneming daarmee aan de rand van de afgrond. Dat maakt dat hij vervolgens moet vechten met de bank om te overleven.

Na diverse escapes – mooi weer spelen, klagen - besluit hij uiteindelijk in actie te komen. Hij maakt financieel schoon schip en wint het vertrouwen van de bank en zijn klanten terug. Dit doet hij door een turnaroundplan voor zijn onderneming op te stellen, waarbij hij de zaken echt anders aan gaat pakken. Niet langer door de tafels en stoelen op het dek van de Titanic recht te zetten, maar door de koers van zijn onderneming te verleggen.

Jan Adriaanse, hoogleraar turnaroundmanagement en consultant Erik in ’t Groen, voormalig Bijzonder Beheerbankier en nu consultant bij Kruger, schreven Zwaar weer ondernemen - De overlevingsgids voor bedrijven in Bijzonder Beheer. Zij ontwierpen een test om je relatie met de bank en de gezondheid van jouw onderneming te meten: www.zwaarweerondernemen.nl

Tip de redactie