Zeven van de tien Nederlanders vinden dat banken een maatschappelijke functie hebben om ondernemingen in zwaar weer te helpen. 

Door Jan Adriaanse en Erik in ’t Groen

Dat is een van de uitkomsten van onderzoek door online marktonderzoeksbureau No Ties/Peil.nl. Slechts 4 procent vindt echter dat ondernemingen altijd gered dienen te worden en maar 1 procent denkt dat oplossing voor financiële problemen ligt in het lenen van extra geld bij de bank.

Opvallende uitkomsten, zeker nu banken zo onder vuur liggen als het gaat om kredietverlening aan het MKB. Eén op de vijf (in sommige sectoren zelfs één op de drie) ondernemingen met een bankkrediet is ondergebracht bij de zogenoemde afdeling Bijzonder Beheer van banken die gericht is op het begeleiden van ondernemingen in moeilijkheden. Een andere opmerkelijke conclusie: ondanks de enorme toestroom van ondernemingen bij de afdeling Bijzonder Beheer blijkt de rol en werkwijze van deze afdeling volstrekt niet duidelijk bij het grote publiek.

Zo laat het onderzoek zien dat iets meer dan de helft van de respondenten (55 procent) niet weet wat de afdeling Bijzonder Beheer van de bank precies doet. Nog geen kwart (22 procent) denkt dat deze afdeling bestaat om bedrijven weer gezond te maken. Zelfs ervaren ondernemers die vanwege tegenvallende resultaten worden overgedragen naar deze afdeling weten soms niet wat hun te wachten staat. Dit leidt tot veel persoonlijke, maatschappelijke en politieke onvrede.

Ondernemers zijn aan zet

Maar liefst driekwart van de respondenten (76 procent) vindt de beste oplossing voor een bedrijf met financiële problemen 'het maken van een plan om de organisatie, producten en diensten te verbeteren'. We weten uit wetenschappelijk onderzoek echter dat de meeste ondernemers in zwaar weer hier juist niet mee bezig zijn. Wat wij in de praktijk zien is dat de focus vaak uitsluitend ligt op het zo snel mogelijk doorvoeren van kostenbesparingen en het ontslaan van personeel, terwijl dit slechts een tijdelijke oplossing is.

Waar de zoektocht zich op zou moeten richten is het herwinnen van het vertrouwen bij klanten, leveranciers en banken, de aanwas van klanten en daarmee het bestaansrecht van de onderneming op langere termijn. Het gevaar is in de actiemodus te schieten zonder dat eerst kritisch is geanalyseerd wat de werkelijke problemen zijn. Ook zien we dat beslissingen veelal op basis van onjuiste informatie genomen worden. Dat is jammer. Want wie de tijd neemt voor een grondige analyse, zal uiteindelijk meer winnen dan bij het snel in gang zetten van kostensaneringen. Met het verleggen van de strategische koers voorkom je dat je alleen de tafels en stoelen op het dek van het zinkende schip rechtzet.

Onnodig failliet door miscommunicatie met de bank

We zien dat op dit moment te veel ondernemingen failliet dreigen te gaan vanwege miscommunicatie tussen de ondernemer en bank. Dialoog, wederzijds begrip en vertrouwen zijn daarom aan beide kanten hard nodig. Bankiers denken nu eenmaal in risico’s en ondernemers juist in kansen. Daarom is het belangrijk om als ondernemer te beseffen hoe bankiers denken. Zo kan je er op de juiste wijze op inspelen. Er is inmiddels een test beschikbaar om de relatie tussen ondernemer en bank inzichtelijk te maken.

Daarnaast dienen bankiers zich meer dan ooit te verdiepen in de financiële én sociale problematiek van ondernemers, zeker nu het tijdgewricht daar om vraagt. De beste manier om weer vertrouwen van klanten te krijgen is wanneer je minimaal aan haar verwachtingen voldoet en deze waar mogelijk overtreft. Juist dan nemen bankiers hun maatschappelijke rol, waar het publiek in dit onderzoek massaal om vraagt, echt ter harte.

Jan Adriaanse, hoogleraar turnaroundmanagement en consultant Erik in ’t Groen, voormalig Bijzonder Beheerbankier schreven Zwaar weer ondernemen. De overlevingsgids voor bedrijven in Bijzonder Beheer. Het boek verschijnt komende week bij uitgeverij Haystack. www.zwaarweerondernemen.nl