Niet zomaar data delen

De digitale vrachtbrief kan transport van goederen efficiënter maken. Nu nog maken transporteurs en verladers elk jaar 180 miljoenen papieren vrachtbrieven. 

Door Walther Ploos van Amstel 

Die digitale data maakt veel innovaties mogelijk. Maar dat betekent niet dat transporteurs nu hun vervoersdata direct ook gedachteloos moeten delen met iedereen. Daar komt van alles bij kijken.

Albert Heijn combineert actuele ritgegevens uit de boordcomputer van 20 transporteurs met gedetailleerde verkeersinformatie. Zo weet de vulploeg in de supermarkt precies wanneer ze klaar moet staan om de vrachtwagen uit te laden. Dat is slimme logistiek.

Vrachtwagens staan normaal 55 procent van de tijd stil. Transportplanners houden rekening met files en ander oponthoud. Die speelruimte bouwen ze in in de planning. Maar dat betekent dat uitschieters in de laad- en lostijden de efficiëntie van het transport bepalen. Inzicht in de echte vervoersdata kan helpen om de laad- en lostijden gericht te verbeteren en daarmee veel vrachtwagens van de weg te halen.

Beter onderhoud

Nu al delen transporteurs hun ritdata met wegbeheerders voor verkeersmanagement en het optimaliseren van onderhoud aan infrastructuur.

Handig, want daardoor kan de overheid zware vrachtwagens wegleiden van kwetsbare wegen of vrachtwagens met giftige vracht bij dichte mist adviseren niet de weg op te gaan. Dit bespaart op wegonderhoud, verhoogt de veiligheid en voorkomt files.

Veiligheid van data

Digitalisering in de logistieke sector gaat snel. Maar, veel bedrijven hebben nog geen beleid over het delen van data en wat dat betekent voor hun verdienmodel. Er zijn drie zorgpunten: diefstal door zwakke cyberbeveiliging, heibel over het eigendom van data en het optrekken van nieuwe data-grenzen in de EU.

Logistiek dienstverleners die hun digitale vrachtbrief niet goed hebben versleuteld, lopen de kans dat hackers er op inbreken en bijvoorbeeld digitaal de vrachtwageninhoud of het afleveradres veranderen. Beveiliging moet serieus geregeld worden.

Databezit

Een ander probleem betreft het eigendom van de data. Die data zijn goud waard; 180 miljoen digitale vrachtbrieven per jaar leveren een schat aan informatie op.

Voor je het weet staat er een soort Booking.com voor de transportsector op die de optimalisatie van de vervoersstromen gaat verzorgen. Dat bedrijf boekt vervolgens grote winsten met big data die transporteurs gratis voor hun oogsten. De transporteurs blijven achter met lage tarieven. We moeten er daarom voor zorgen dat die data van iedereen blijven.

Open data in Europa

Het derde gevaar komt van lokale overheden in Europa. Voor je het weet creëren die allemaal eigen regels rond intelligente transportsystemen (ITS) waardoor transporteurs straks bij elke grens moeten aanloggen aan een ander systeem. Minister Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu moet er in Europa voor strijden dat het Europese wegennet ook digitaal geen grenzen kent.

De logistieke sector digitaliseert in hoog tempo. Data delen met ketenpartners biedt kansen voor winstverbetering. Maar in de logistieke sector levert digitalisering uiteindelijk geen groei op. De koek wordt er juist kleiner door; minder vervoer door het slimmer te doen. De vraag is bij wie de winst dan uiteindelijk terecht gaat komen als je nu geen beleid ontwikkelt.

Walther Ploos van Amstel is lector Citylogistiek aan de Hogeschool van Amsterdam. Volg Walther ook op Twitter.

Tip de redactie