Contracten bieden meer speelruimte dan je zou denken

Vermogensbeheer is nooit een sure thing, maar deze bank maakt het bijzonder spannend. Halverwege de looptijd zegden zíj de overeenkomst op. Moet je als ex-ondernemer maar niet in Indonesië gaan pensioneren.

Door Rob de Haan

Nederland kent een grote mate van contractvrijheid. Het staat iedere ondernemer in principe vrij om de omvang en voorwaarden van een contract zelf te bepalen. Inclusief de mogelijkheden om die overeenkomst te beëindigen/op te zeggen/annuleren. Toch verwacht je niet dat het klantenbeleid  tussentijds kan wijzigen, zodanig dat je:

  1. Uit de overeenkomst wordt gewipt, en
  2. Daarbij je verlies van bijna 30.000 euro mag nemen.

Dit is precies wat de heer Steffen is gebeurd, nota bene bij een overeenkomst met een van ‘s Neerlands grootste en bekendste vermogensbeheerders. Na een werkzaam leven als ondernemer over de hele wereld, besluit Steffen in 2013 zijn Nederlandse woning te verkopen en naar Indonesië te emigreren met zijn vrouw.

De vier ton die bij de verkoop vrijkomt,  stalt hij bij de vermogensbeheerder voor vijfjarig beleggingsplan, met een contract van onbepaalde duur. Dat wil zeggen dat beide partijen de overeenkomst tussentijds kunnen opzeggen. Redelijkheid en billijkheid kunnen vereisen dat er een voldoende zwaarwegende  grond voor opzegging nodig is. Die grond lijkt in dit geval tropisch drijfzand.

Land van witwassen en terrorismefinanciering

FATF is een wereldwijde organisatie die ieder land een status meegeeft, op basis van hun beleid ten aanzien van witwaspraktijken en terrorismefinanciering. Op het moment dat Steffen en de vermogensbeheerder hun overeenkomst aangaan, woont Steffen al in Indonesië.

Dat land wordt door FATF aangemerkt als twijfelachtig. Maar goed: de herkomst van de vier ton van Steffen is volledig verifieerbaar, dus de bank verwelkomt zijn inleg met open armen.

Na een jaar beleggen heeft de bank met hun, alleen door hun uitvoerbare, beleggingsstrategie de inleg van Steffen weten te verminderen met 28.000 euro. Ondanks de gunstige beurskoersen en hun ‘unieke product’, lijdt Steffens’ portefeuille dus aanzienlijk verlies.

Dan krijgt hij een briefje dat de bank hun overeenkomst eenzijdig opzegt. Reden: hun eigen klant-acceptatiebeleid is gewijzigd en als gevolg daarvan hebben ze besloten om Nederlandse pensionado’s,  woonachtig in Indonesië, te wippen. Bedankt, tot ziens.

Toch niet, toch wel, toch niet

Steffen wendt zich tot een vorderingenloket. Hij wil weten of hij de 28.000 euro kan vorderen van de vermogensbeheerder, om in ieder geval 100 procent van zijn originele inleg te behouden. Het loket besluit dit bedrag in overleg met Steffen niet te vorderen, maar te eisen dat de bank zijn verplichting nakomt: het uitdienen van het vijfjarig beleggingsplan.

Daarop krijgt Steffen een brief van de bank, dat ze zijn portefeuille voorlopig aanhouden en de zaak heroverwegen. Om anderhalve maand later alsnog te besluiten dat ze de portefeuille gaan liquideren, ondanks dat zijn integriteit en herkomst van het geld niet ter discussie staat en er niets in zijn persoonlijke omstandigheden sinds het aangaan van de beleggingsovereenkomst is veranderd.

Het vorderingenloket maakt zich op om een juridische procedure aan te spannen, maar zover komt het niet. De bank is weer van mening veranderd, aangezien Indonesië is gepromoveerd op de ranglijst van FATF.

De status is nog steeds niet vlekkeloos, maar ze doen genoeg om witwassen tegen te gaan. En dus mag Steffen klant blijven. Een procedure is daarmee (voorlopig) van de baan.

Nog wat eyeopeners

- Ook duurovereenkomsten voor onbepaalde tijd zonder contractuele opzeggingsmogelijkheid, zijn in beginsel opzegbaar. Zo heeft de Hoge Raad besloten. Wel kunnen  redelijkheid en billijkheid met zich brengen dat er voor de opzegging een voldoende zwaarwegende grond is, er een opzegtermijn in acht dient te worden genomen of dat er een schadevergoeding moet worden betaald aan de andere partij.

- Een overeenkomst van opdracht kan zelfs zomaar opgezegd worden, te allen tijde, zonder gegronde reden. Ben je een dienstverlener (accountant, fotograaf en wat dies meer zij) wees je hier dan van bewust.

- Wijk eens van de gebaande paden af en ga niet direct over tot ontbinding. Dat is vaak zonde, want dan moet je alle prestaties terugdraaien. Denk eens aan andere opties zoals opschorting van prestaties, gedeeltelijke ontbinding of aanpassing van de prijs.

De moraal van dit verhaal: contracten bieden vaak meer speelruimte dan je zou denken. Hou dat in gedachten en laat je niet buitenspel zetten!

Rob de Haan is medeoprichter van Verkoopjevordering.nl. In zijn column beschrijft hij persoonlijke verhalen uit ons land tijdens de crisis. Waargebeurde ondernemersverhalen, waarin mensen en locaties onherkenbaar zijn gemaakt.

Tip de redactie