Laat je niets wijsmaken. Bedrijven die iets met je willen delen hebben slechts commerciële motieven.

Paul Postma

Hoezo delen? Dit modewoord in digitale marketing klinkt vriendelijk maar is vilein.

Delen doe je met een chocoladereep; je eet hem niet helemaal op, maar geeft de helft weg. Vrijwillig. Dat is mooi van je. Het eigen belang maak je ondergeschikt aan dat van de groep, en je neemt je zelf genoegen met minder. ‘Delen’ is mooi. Maar digitaal bedrieglijk.

Geraffineerde geldmachines prediken ‘delen’

Via het Angelsaksische en al even nobel klinkende ‘sharing’ is ‘delen’ de Nederlandse taal binnengeslopen. Niet door een instelling met goedertierenheid in het vaandel, maar door geraffineerde geldmachines. Als alibi voor hun hebzucht prediken zij de vrijheid op het internet als ultieme maatschappelijke geluksvervulling; de wereld wordt beter als iedereen alles van iedereen weet. En deelt. Het begin van een bewijs is nooit aangetroffen, maar wie deze geloofsovertuiging niet onderschrijft is een ketter. Ik dus. De oude volkswijsheid ‘wat niet weet dat niet deert’ staat trouwens haaks op dat geloof, maar dit terzijde.

Je weet over wie het gaat: briljante bedrijven als Facebook, Google en Apple. Met de onversneden blijheid van een geloofsgemeenschap die weet dat alleen zij het bij het rechte eind hebben, verkondingen zij de blijde boodschap van onze nieuwe samenleving. Dat leidt tot onafzienbare hordes fans, of zo je wilt, verslaafden. En die betalen zich met even onversneden blijdschap blauw; in geld of in het afgeven van hun intiemste informatie. Verder kun je het in marketing niet brengen. Toch? Hm.

Applaudisseren op straffe van uitsluiting

Mocht je tot de blijde gelovigen behoren, weet dan dat de New York Times niet meer wordt uitgenodigd bij de geregisseerde applaussessies voor Apple’s nieuwste producten, omdat de krant het waagde kritisch te zijn. Verboden op straffe van uitsluiting. Diezelfde New York Times meldde dat het hoofd beveiliging van Facebook in dienst is getreden van de NSA. Over de banden tussen Sillicon Valley en de NSA gesproken. En weet dat de verontwaardigde Google over het ‘doorspelen’ van informatie naar de NSA is opgericht met subsidie van het Pentagon. Wie denkt dat het toeval is, kan ik melden dat Yahoo een boete kreeg van 250.000 dollar per dag als zij niet alle data van de 275 miljoen gebruikers aan de NSA doorspeelde.

Lullig dat Snowden het heeft verklapt

De NSA gaat het om één ding: alle informatie van alle mensen verzamelen. Silicon Valley is hun verlengstuk, en onderdeel van het aloude militair-industriële complex van Galbraith. Beetje lullig dat Edward Snowden dat heeft verklapt, maar wat mij betreft een Nobelprijs waard. En de genoemde – ontegenzeggelijk briljante – bedrijven gaat het ook om één ding: geld. 18 miljard winst in één kwartaal, jubelde Apple en haar fans. Zoveel is nog nooit door één bedrijf verdiend. Hoezo delen? Met de fiscus misschien? Ik vrees van niet.

En Facebook wil wel alles van jou weten, maar omgekeerd is niet de bedoeling. Het moment suprême was toen die leuke jongen Suikerberg aan president Obama vroeg of er niet wat minder gelekt kon worden van Facebook richting het Pentagon. Cynischer kan een pr-stunt niet zijn. Die leuke jongen wist het al jaren, en als één man het gênant vond, was dat Obama zelf.

Van een van mijn eerste bazen leerde ik trouwens dat het niet erg is om met oplichters zaken te doen, als je maar weet dat het oplichters zijn. Waarvan akte.

Paul Postma is directeur van het organisatieadviesbureau voor commerciële vraagstukken PPMC BV, volgens TNS-Nipo / Motivaction nr. 1 in Marketing en Business Consultancybureaus. Auteur van onder andere Anatomie van de Verleiding – Neuromarketing succesvol toegepast.