Er ligt heel wat op het bordje van President Xi Jinping van China. Naast zorgen over de schuldenlast, een mogelijke vastgoedbubbel en ernstige milieuvervuiling, wil hij koste wat kost de corruptie in zijn land bestrijden.

Door Martine Hafkamp

De Chinese overheid is nu al anderhalf jaar bezig met het terugdringen van de corruptie en heeft verschillende lijnen uitgezet om het doel te bereiken.

Eén van de maatregelen is het beperken van omkoping. Hoewel het geven van cadeaus aan zakelijke relaties erg in de Chinese cultuur is ingesleten, heeft de overheid het geven van dure cadeaus sinds vorig jaar verboden. Producenten van luxeartikelen voelen dat. Niet alleen wordt er minder whisky gedronken, maar ook de verkopen van auto’s, handtassen en horloges gaan minder voortvarend dan eerder het geval was. 

Ook de communistische partij ontkwam niet aan zijn dadendrang. Enkele hoofdfiguren moesten het veld ruimen. Daar bovenop drong Xi Jinping aan op een gedragshandleiding voor overheidsfunctionarissen.

Beschuldigingen

Dat dit serieus wordt genomen bleek ook uit de beschuldigingen aan het adres van een aantal invloedrijke partijleden, waaronder Zhou Yongkang, voormalig lid van de PSCB: het hoogste orgaan van de communistische partij. Eind juli werd hij beticht van corruptie en startte het onderzoek naar zijn daden. Ondanks het feit dat dit al twee jaar rond gefluisterd werd, blijft het in China groot nieuws.

Zhou Yongkang was naast lid van de PSCB ook topman bij staatsoliebedrijf CNPC en leider van het Ministerie van Openbare Veiligheid in China. Een invloedrijke man, die men nu toch stevig aan wil pakken. Desondanks lijkt de Chinese overheid niet al te veel slapende honden wakker te willen maken.

Veel publieke ondernemingen worden momenteel nog gespaard van invallen of controles. De bedoeling lijkt echter wel te zijn om ook de staats- en semistaatsbedrijven in de pas te laten lopen.

Monopolie

Nog steeds hebben Chinese staatsbedrijven in vrijwel alle sectoren een monopoliepositie. Staatsbedrijven genieten op allerlei vlakken nog steeds een voorkeursbehandeling. Zij die het meest lijden onder de anticorruptie maatregelen, is het Chinese midden- en kleinbedrijf, omdat dat zwaar in het nadeel is vergeleken met staatsbedrijven.

Eén van de grootste problemen is dat corruptie overal in de maatschappij plaatsvindt. Xi Jinping lijkt echter overtuigd van de mogelijkheid de corruptie te verslaan. Uit de historie van zijn familie blijkt dat doorzettingsvermogen eveneens: zijn vader, vicepremier tijdens de communistische revolutie, werd een aantal maal opgepakt, omdat hij te progressief zou zijn.

Buitenland

Chinese functionarissen weten echter dat er meer wegen naar Rome leiden. Een populaire manier om corruptiegeld te versluizen is via het buitenland. Zo kunnen gezinsleden naar het buitenland gezonden worden, of wordt kapitaal in het buitenland gekocht met het geld van de omkoperij.

Dergelijke manieren zijn echter moeilijk te achterhalen, al doet Xi Jinping er wel zijn best voor. Ambtenaren zijn verplicht te vermelden wie van hen familie heeft dat in het buitenland woont of verblijft. Sinds juli is men bezig dit in kaart te brengen, al is het meeste moeilijk te achterhalen. Momenteel zouden zo’n 150 politieke vluchtelingen, die vrezen voor vervolging door de Chinese overheid, hun heil hebben gezocht in de Verenigde Staten.

Beurs

De Chinese beurs trekt zich echter weinig aan van de strubbelingen bij de overheid en de meeste beleggers prijzen juist de hervormingen die Xi Jinping wil doorvoeren. De grootste verwachting is dat de anti-corruptiemaatregelen zullen leiden tot meer hervormingen, ook economische.

Eén voorschot is hierop al gegeven met het feit dat vanaf oktober dit jaar Chinezen ook buiten het eigen land mogen beleggen en buitenlanders binnen China. Wie weet wat een corruptievrije toekomst kan brengen voor de Chinese politiek en economie.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2012 de Gouden Stier voor de Beleggingsexpert van het jaar. Volg Martine ook opTwitter.com/Martinehafkamp