Sinds het ontstaan van de term BRIC in 2001 heeft deze groep landen steeds meer aandacht gekregen. Maar hoe zijn de vooruitzichten een decennium later?

Door Martine Hafkamp

Brazilië, Rusland, India en China onderscheidden zich indertijd van andere opkomende markten door hun grote, snelgroeiende economieën en jonge middenklasse. In de daaropvolgende jaren groeiden de BRIC-landen inderdaad hard.

Het groeisucces van China is ondertussen wel bewezen en Brazilië heeft zich ontpopt tot belangrijkste economie van Zuid-Amerika. Maar toch heeft de wereldwijde economische crisis zijn impact gehad op deze landen. Van 2002 tot 2012 groeide de Chinese economie gemiddeld nog met 10,3 procent, India met 7,2 procent en Rusland met 4,7 procent. 

Voor 2014 zijn de groeiverwachtingen fors lager. De Wereldbank stelde onlangs bovendien dat China er verstandig aan doet minder in te zetten op een star percentage economische groei en meer op investeringen in infrastructuur en dergelijke.

De BRIC’s verschillen onderling enorm. Hoewel ze onder één noemer geplaatst worden qua groeipotentie, zijn ze absoluut niet met elkaar te vergelijken. Waar China en India vooral groeien door arbeidsintensieve productie en goedkope arbeidskrachten, moeten Brazilië en Rusland het juist hebben van hun grondstoffen. Niet verwonderlijk dus dat de groeipercentages de afgelopen jaren ver uiteen liepen.

Ondermaats

Vorig jaar presteerden ook de beurzen en valuta’s van de BRIC’s fors ondermaats, omdat men erop rekende dat het temperen van stimulerende maatregelen in de VS grote gevolgen kon hebben voor de geldstromen van en naar deze landen. Sinds 2011 behoort Zuid-Afrika ook tot de BRIC-landen; toen omgedoopt tot BRICS. De BRICS maken nu samen ongeveer 20 procent van het wereldwijde BBP uit.

Feit is dat de BRICS, ondanks de economische vertraging van de afgelopen jaren, niet alleen een steeds belangrijkere positie op economisch en politiek vlak krijgen, maar ook eisen. Zij zouden die positie verder kunnen versterken door bijvoorbeeld meer onderlinge samenwerking. Dit bundelen van de krachten is de laatste jaren al fors uitgebreid. 

Ongenoegen

De BRICS hebben meerdere malen hun ongenoegen uitgesproken over de dominantie van het Westen op de handel en financiële markten. Zo wordt de valutamarkt overheerst door de Amerikaanse dollar als reservevaluta. Maar ook de politieke agenda van de Verenigde Staten blijft op wereldniveau leidend. 

Dit jaar werd er een klap gegeven op het vormen van de BRICS Development Bank. Het is de bedoeling dat deze bank de beschikking krijgt over een buffer van 100 miljard dollar. Deze kan worden ingezet voor ontwikkelingsprojecten en financiële ondersteuning van de landen en de valuta’s.

De nieuwe bank moet concurreren met het IMF en de Wereldbank. Aangezien China de grootste bijdrage levert, is het geen verrassing dat de hoofdzetel in Shanghai staat. De macht wordt onderling echter eerlijk verdeeld: de belangrijkste posities worden gerouleerd. 

Spannend jaar

Ook politiek gezien was 2014 een spannend jaar voor de individuele landen. Zowel in Brazilië, India en Zuid-Afrika vonden verkiezingen plaats. De meest recente verkiezingen in Brazilië, die werden gewonnen door zittende president Dilma Rousseff, worden gezien als positief voor de verdere ontwikkeling en continuïteit van de BRICS, hoewel de financiële markten daar in een eerste reactie anders over dachten.

Rousseff is een groot voorstander van verdere samenwerking en wordt door de andere landen geprezen voor het bestrijden van armoede en inkomensongelijkheid. 

Toonbeeld

Als de BRICS erin slagen hun positie op het wereldtoneel verder te verstevigen, zullen zij het toonbeeld zijn voor de rest van de opkomende wereld. Wellicht ook voor de Next 11, de NEST’s, de EAGLE’s of de Frontier Markets, allemaal groepen landen waar ook veel groei van verwacht wordt. Indonesië en Turkije schijnen in ieder geval al in de wachtkamer te staan zich bij de groep van vijf te voegen.

Omdat we in Europa door vergrijzing zeer waarschijnlijk de komende jaren zullen kampen met lagere groei, blijft het voor beleggers verstandig om buiten de begaande paden te blijven denken. Niets blijft hetzelfde, ook niet hoe de bestaande machtsblokken in de wereld verdeeld zijn. Niet voor niets zegt het spreekwoord dat eendracht macht maakt. De BRICS zouden daar zomaar eens van kunnen gaan profiteren.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2012 de Gouden Stier voor de Beleggingsexpert van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp