Beter niet-betaald dan dom gejat

Een duik in de wondere wereld van onze rechtsspraak: stelen is een strafrechtelijk vergrijp, maar niet-betalen een civiele zaak. And justice for all.

Door Rob de Haan

Eind 1994 ging een uitzendkracht even naar het toilet in de woning van zijn werkgevers - een slijtersechtpaar - en wandelde naar buiten met 4000 gulden. Hij werd gepakt en bekende meteen, al beweerde hij ‘maar’ 2800 gulden te hebben gejat.

De rechter kon hem dan ook niet veroordelen tot het terugbetalen van het hele bedrag, maar de 2800 euro moest wel retour. Na veel vijven en zessen zagen de ondernemers 2000 gulden via de verzekering terug en naar de rest konden ze fluiten.

Ruim negentien jaar later kwamen Belinda en Maurice de vordering weer tegen, tijdens het opruimen van hun boekhouding. Het voorval steekt hen nog steeds, waardoor ze besluiten de vordering te verkopen; kijken of het vorderingenloket de dader alsnog kan opsporen.

Profiler op de valreep

Een vonnis verjaart na 20 jaar, dus met hun ruim 19 jaar na dato maakten de slijters het wel spannend. Het vorderingenloket begon de zoektocht via credit rating systemen en achterhaalde een aantal oude adressen van de dader. Gesprekken met voormalige huisgenoten leidden weer naar ex-dienstverbanden, en zo kwamen ze langzaam maar zeker dichterbij.

Als ware profilers volgden ze de aanwijzingen naar Drenthe, waar de dader in een groenbedrijf bleek te werken. Een lokale deurwaarder concludeerde dat hij de openstaande 363 euro (800 gulden) in delen kon betalen en zo geschiedde.

Het ondernemersechtpaar kreeg bijna twee decennia na dato hun genoegdoening en haalde bovendien het landelijke nieuws. Maar wat te doen als een vonnis bijna verjaart en u dreigt mis te lopen waar u recht op hebt?

Stuiten

Als uw vonnis tegen de verjaringstermijn loopt, kunt u vrij eenvoudig voor een verlenging van de geldigheidsduur zorgen. Dat doet u door te stuiten, waarna de rechterlijke uitspraak opnieuw geldig is voor een termijn van (maximaal) vijf jaar.

Stuiten was lange tijd een kwestie van een simpele sommatie, maar tegenwoordig moet uw brief aan een aantal strenge eisen voldoen. De taal moet technisch-juridisch helemaal kloppen en het komt erop neer dat u zich als schuldeiser ‘ondubbelzinnig het recht op nakoming voorbehoudt’.

In bepaalde gevallen kunt u zelfs alleen stuiten door een rechtsvordering in te stellen of moet u kort na het stuiten een procedure opstarten. In geval van een kleine vordering, zoals van de slijters, is dat waarschijnlijk te kostbaar. Het is in ieder geval geen overbodige luxe om een advocaat verbintenissenrecht te raadplegen als u met stuiten te maken krijgt.

Niet betaald is goed gejat

In het verhaal hierboven is de dader strafrechtelijk vervolgd. De staat heeft het recht gehandhaafd. Maar stel dat de dader geen 4000 euro had gestolen, maar een rekening van 4000 euro niet had betaald? Bijvoorbeeld omdat hij beweert dat de drank over datum was bij bezorging of dat de flessen waren gebroken.

Dat beschouwt de officier van justitie als een civiele zaak, oftewel een zaak tussen twee burgers c.q. bedrijven. Dan kan het maar zo gebeuren dat de rechter de gedolven inkomsten bestempelt als ‘ondernemersrisico’ en u kunt fluiten naar het geld.

Tips voor vorderingen, verjaring en stuiten

Openstaande vorderingen en vonnissen verjaren, maar door middel van stuiten kunt u het recht alsnog laten gelden. De verjaringstermijn gaat opnieuw in als:

- u een schriftelijke aanmaning stuurt waarin u het recht tot nakoming ondubbelzinnig voorbehoudt;

- u een dagvaarding indient;

- uw debiteur de vordering erkent.

Dat een vonnis twintig jaar geldig is wordt nog wel eens bestempeld als onzin, want de kans op betaling na twee decennia zou te gering zijn. Gelukkig weten Belinda en Maurice wel beter.

Rob de Haan is medeoprichter van Verkoopjevordering.nl. In zijn column beschrijft hij persoonlijke verhalen uit ons land tijdens de crisis. Waargebeurde ondernemersverhalen, waarin mensen en locaties onherkenbaar zijn gemaakt.

Lees meer over:
Tip de redactie