Tekort aan obligaties?

Begin van het jaar was de verzamelde financiële wereld, inclusief ikzelf, er volstrekt van overtuigd dat, mede door de zeer lage rentevergoeding op spaarrekeningen en obligaties, er eigenlijk maar één alternatief was, namelijk aandelen. 

Door Martine Hafkamp

Maar, wat schetst de verbazing? Ook dit keer hebben de markten daar zo hun eigen idee over.

Daarom loopt (tot nu toe) alles weer anders dan de consensus had verwacht. Niet aandelen, maar, jawel staatsobligaties blijken dit jaar tot op heden de beste belegging. Zoals voor alles heeft de financiële wereld hier ook weer een naam voor, TINA (There Is NO Alternative).

Een belegging bijvoorbeeld in Amerikaanse staatsleningen met een looptijd van 20 jaar rendeert vanaf 1 januari op een riante koerswinst. En hoezeer de aandelenbeurzen met een opeenvolging aan hoogste standen ooit hun best doen, de (staats)obligaties renderen aanzienlijk beter. 

Prijs

Hoe komt dat dan? Het zou toch zo moeten zijn dat, nu de Fed steeds minder obligaties opkoopt, de vraag inzakt, waardoor de prijs van obligaties toch zou moeten dalen in plaats van stijgen? Ja, dat klopt, maar wat even over het hoofd werd gezien is dat er vooral in de Verenigde Staten, maar ook in de rest van de westerse wereld een tekort aan staatsobligaties aan het ontstaan is. En waar tekorten ontstaan, stijgen de prijzen.

Waarom is er een tekort? Aangezien overal bezuinigd wordt om de begrotingstekorten (hard) te laten teruglopen, hoeven de diverse overheden steeds minder nieuwe leningen uit te geven. En mede gezien de vele, vaak nutteloze overnames, komt de private sector veelal om in de cash (en al dat geld moet toch ergens heen?).

Die overvloed van geld is overigens mede het gevolg van het beleid van de centrale banken. Daarom lijkt de vraag gerechtvaardigd of het vele stimuleren van de centrale banken zo langzamerhand niet tot het tegenovergestelde leidt van wat men beoogde?

Rente

Zo kan het komen dat de rente steeds verder daalt, terwijl de consensus toch was dat deze zou gaan stijgen. We gaan steeds meer Japan achterna. Een enorme staatsschuld, een sterk vergrijsde samenleving, weinig groei, een steeds lagere rente om de groei wanhopig te stimuleren en een overvloed aan cash die vervolgens weer in staatsleningen wordt belegd zodat… de rentes nog verder dalen.

Ooit was de tienjaars rente in Japan 3 procent. Kan niet lager, zei men. Ach, hij staat nu op 0,60 procent. ´Dat gebeurt in Europa nooit´, riep men in koor? Nee? In Zwitserland staat de tienjaars rente inmiddels op 0,70 procent en in Duitsland is men eveneens aardig op weg naar dat niveau. Bedenk overigens dat een belegging in staatsleningen waarvan de rente van 2 naar 1 procent zakt een enorm rendement kunnen opleveren.

In de Verenigde Staten ontstaat inmiddels een aardige paradox: hoe minder obligaties de centrale bank opkoopt, hoe meer de rente daalt. Waar houdt dit op? Het ziet er voorlopig naar uit dat de markten nog niet zo veel vertrouwen hebben in een (sterke) economische groei. Anders zouden de grote institutionele beleggers wel meer in risicovolle aandelen gaan beleggen. Groei? Ja, maar veel groei? Eerst zien en dan geloven is de houding.

Juichstemming

Vooral de Amerikaanse financiële autoriteiten breken zich hier het hoofd over. In Europa verkeert men tot nog toe in een juichstemming vanwege de lage rentes. Het geeft in de eerste plaats Zuid-Europa, maar ook ons eigen land voorlopig enige lucht.

Onlangs werd bekend dat de Nederlandse overheid gemiddeld met 2,4 procent de laagste rente ooit betaalt op de uitstaande schulden, terwijl deze in hoogte zijn verdubbeld. Dit wordt niet alleen door de gedaalde rentevoeten veroorzaakt, maar ook doordat het Agentschap hoofdzakelijk kort financiert.

Zo kan er eenvoudiger aan de begrotingsdoelstellingen van Brussel worden voldaan. Nu dus maar hopen dat de vraag naar obligaties lekker lang hoog en de rente lekker lang laag blijft…

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2012 de Gouden Stier voor de Beleggingsexpert van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp

Tip de redactie