De Europese infrastructuur leidt aan achterstallig onderhoud. De gevolgen voor transport in Europa zijn niet te overzien.

Door Walther Ploos van Amstel

Het Duitse wegennet is in dramatisch slechte staat. Het onderhoud aan de Duitse snelwegen is jarenlang kind van de rekening geweest ten faveure van prestigeobjecten.

Het merendeel van de bruggen is in de jaren zestig en zeventig gebouwd en loopt tegen zijn levenseinde. Er is geen geld voor onderhoud en vernieuwing.

Ook de Nederlandse infrastructuur is kwetsbaar. Niet alleen voor vertraging door files, kwetsbare treinen en wissels of vreemde openingstijden van sluizen voor de binnenvaart.

Overbelading is een van de redenen voor extra slijtage aan bijvoorbeeld bruggen. Te zwaar beladen vrachtauto’s veroorzaken jaarlijks tot 100 miljoen euro schade. Rijkswaterstaat geeft aan dat ongeveer 15 procent van het vrachtverkeer overbeladen is.

Schade

De schade van een enkele overbeladen vrachtauto laat zich volgens experts vergelijken met 400.000 personenauto’s.

Strenge maatregelen, minder lading aan boord, snelheidsbeperkingen, meer handhaving en omrijden, lijken onvermijdelijk. De gevolgen voor transport naar het Europese achterland zijn niet te overzien. Ook in Nederland zijn er problemen.

Geen paniek

Volgens hoogleraar Marcel Hertogh van de TU Delft zijn er mogelijke problemen bij 4.000 bruggen in Nederland. Samen met TU Delft en TNO maakt Rijkswaterstaat een inventarisatie van de staat van al die bruggen.

Marcel Hertog stelt: "Die bruggen zijn vaak sterker dan gedacht. Per geval moet daarom gekeken worden of de situatie kritiek is. Ook bij beschadigde bruggen moeten we niet meteen in paniek raken en ze afsluiten."

De overheid, die de weg beheert, kan kiezen om de onderhoudsstrategie aan te passen aan die overbelading, en dus meer kosten te begroten. Of ze kunnen proberen om de overbelading te verminderen met alle maatregelen die daarvoor voorhanden zijn.

Toeritdosering

Vervoerder moeten meedenken voordat de overheid draconische maatregelen neemt. Stel je eens voor dat er straks nog maar vijf vrachtwagens tegelijkertijd stapvoets op de Moerdijkbrug mogen rijden. Met toeritdosering voor die brug.

De transportsector neemt initiatieven om overbelading aan te pakken. Maar er is meer nodig. De vervoerders zullen hun transport- en weegdata beschikbaar moeten stellen aan de wegbeheerders voor slimmer onderhoud van de infrastructuur.

Open data

Het verzamelen van gegevens over het feitelijke gebruik van wegen, helpt de overheid betere keuzes te maken voor aanleg en onderhoud van die wegen en te werken aan tactische en dynamisch verkeersmanagement.

De gegevens van overheid en vervoerder zijn eenvoudig aan elkaar te koppelen. Daarmee komt harde informatie over het gebruik van wegen in kaart. 

Open data moeten een compleet beeld leveren over het wegvervoer, zodat wegbeheerders beter onderbouwde beslissingen kunnen nemen over de infrastructuur en de ladingsstromen via verkeersmanagement en intelligente transport systemen beter kunnen verdelen over die infrastructuur.

Ik voorspel dat vrachtwagens die over drie jaar nog steeds geen boordcomputer en weegsysteem hebben geen toegang meer krijgen tot onze kwetsbare infrastructuur. En, terecht.

Walther Ploos van Amstel is docent logistiek aan de Hogeschool van Amsterdam en supply chain expert bij TNO Mobiliteit en Logistiek. Volg Walther ook opTwitter.com/Delaatstemeter