Ons rechtssysteem is prachtig en voor iedereen toegankelijk. Maar ook heel erg duur.

Door Rob de Haan

Verliezers kunnen er failliet aan gaan. En zelfs als je wint betaal je daar goed voor. Alternatieve modellen om een rechtszaak te betalen doen hun intrede.

Legal financing (procesfinanciering) is al jaren dagelijkse kost in de VS en Groot-Brittannië. Langzaam maar zeker staan ook in Nederland aanbieders van procesfinanciering op. Een serieuze optie als je verwikkeld dreigt te raken in een rechtszaak met forse financiële belangen.

De zaak van deze week gaat over een betwist bedrag van 140.000 euro. Voor zo’n juridische procedure is een bedrag van 20.000 euro – denk aan griffierechten, deurwaarderskosten, informatiekosten en rechtsbijstand – een conservatieve berekening.

De eerste gratis tip van dit verhaal: maak eerst een begroting van de mogelijke kosten en denk groot. Wat gebeurt er financieel als de zaak in hoger beroep gaat en hoe vaak moet een advocaat eigenlijk in actie komen?

Frappant twistpunt

Het scenario: de eigenaren van een goed lopend consultancybedrijf met een jaaromzet van zeven ton willen hun zaak verkopen. Dat lukt op de volgende voorwaarden: een bedrag ineens te voldoen bij de verkoop en 20 procent van de jaaromzet over het eerstvolgende jaar, te voldoen per kwartaal.

Voorwaarde voor deze constructie is dat de nieuwe eigenaar inzicht geeft in zijn kwartaalcijfers, zodat de verkopers op basis daarvan hun facturen kunnen sturen. Dat gebeurt ook, maar de cijfers lijken de verkopers veel te laag.

Ze hebben twaalf jaar aan hun bedrijf gewerkt en weten dus feilloos wat er omgezet wordt. Nou zou je zeggen: wacht gewoon tot ze hun jaarcijfers deponeren, dan weet je het zeker. Maar dat gaat in dit verhaal niet op: het consultancybedrijf is altijd – ook na de overname – een V.O.F gebleven. En die hoeven geen cijfers openbaar te maken.

De wil om te winnen

Na een jaar gesteggel is duidelijk dat het op een rechtszaak gaat uitdraaien. De verkopers hebben een nieuw bedrijf gestart, dus hun tijd is schaars. Ze besluiten niet zelf naar een advocaat te gaan, maar alternatieven te bekijken. Zoals procesfinanciering door een vorderingenloket.

Dat betekent dat het loket alle kosten voor de procedure betaalt en deelt in de opbrengst als de zaak wordt toegewezen. Maar dat is toch veel duurder dan gewoon je rechtsbijstandsverzekering invliegen? Klopt, maar hoe gemotiveerd is een verzekeraar hierin? Zij zullen eerst proberen de zaak af te wijzen en lukt dat niet, dan sturen ze aan op een compromis tussen beide partijen.

Zo’n verzekeraar is vaak niet meer dan een schikkingsfabriek. Zodoende is de verkoper veel beter af met een partner wiens financiële belang even groot is als het zijne. Sterker nog: bij verlies draait het loket ook op voor de proceskosten van de wederpartij. Met zo’n 40.000 euro op het spel hebben zij een enorme wil om te winnen.

Aan de andere kant van het loket

Andersom kun je redeneren dat het vorderingenloket de verkoper op voorhand kan afkopen om er zo uiteindelijk nog meer op te verdienen. Ook dat is waar, maar tijdens een juridische procedure komen altijd nieuwe vragen naar boven. Over al dan niet verstuurde mails, zoekgeraakte facturen of mondelinge afspraken.

En dan geeft een klant die zijn schaapjes al op het droge heeft, niet thuis. Voor beide partijen is de wederzijdse betrokkenheid van procesfinanciering dus een goede keuze.

Vier tips als u een rechtszaak overweegt

Gaat u een rechtszaak voeren om een aanzienlijk financieel belang? Zorg dan dat u:

1. Een begroting maakt van mogelijke kosten en daarbij betrekt:
de advocaatkosten, griffierechten, deurwaarderskosten, de kosten van getuigen en deskundigen en de proceskosten van de wederpartij.

2. De verhaalsmogelijkheden van de wederpartij in kaart brengt.

3. De mogelijkheden op toewijzing van een voorschot door de rechter onderzoekt

4. Alternatieven als procesfinanciering bekijkt.

Rob de Haan is medeoprichter van Verkoopjevordering.nl. In zijn column beschrijft hij persoonlijke verhalen uit ons land tijdens de crisis. Waargebeurde ondernemersverhalen, waarin mensen en locaties onherkenbaar zijn gemaakt.