Aandelen van goudmijnen zijn een leveraged play op de goudprijs. In normaal Nederlands houdt dat in dat als de goudprijs stijgt, de aandelen van goudmijnen extra hard oplopen.

Door Martine Hafkamp

Omgekeerd geldt echter ook dat als de goudprijs daalt, deze aandelen nog veel harder dalen. Zo was 2013 een Annus Horribilis voor de goudmijnsector.

Vorig jaar daalde de goudprijs met 27 procent, het slechtste jaar sinds 1981. De index van goudmijnaandelen daalde met maar liefst 55 procent waardevermindering nog veel harder. De hefboom werkte dus tegen de belegger in.

Met het grootste deel van het jaar 2014 nog voor ons lijkt de situatie echter geheel anders. Inmiddels is de goudprijs stijgende en de koersen van de aandelen van goudmijnen zitten eveneens in de lift, en zelfs harder.

Beleggers waren bezorgd over de monetaire verkrapping door de Fed en de problemen in de opkomende markten. De onrust in Oekraïne was de slagroom op de taart voor de vlucht naar veiligheid.

Onrust

Hoe het de rest van het jaar met de goudprijs zal vergaan is sterk afhankelijk van de mate van onrust op de beurzen. Feit is echter wel dat de beursgenoteerde goudmijnen door de jarenlange bear market behoorlijk goedkoop waren geworden.

Begin dit jaar kwamen er dan ook weer voorzichtig de eerste koopadviezen voor de goudmijnen. Niet omdat de situatie opeens veel rooskleuriger was geworden, maar simpelweg omdat de koersen zo laag stonden dat het niet veel slechter meer kon.

De goudprijs kan uiteraard altijd lager, maar goud zal men altijd uit de grond blijven halen. Nadat er wat mijnen zijn gesloten en er fors is afgeschreven op bestaande voorraden kunnen de koersen van de aandelen weer omhoog. Het lijkt er op dat we in de afgelopen maanden dat stadium hebben bereikt.

Vriendelijker

De grootste mijnen voeren tegenwoordig een veel vriendelijker beleid voor hun aandeelhouders dan voorheen het geval was. De schulden worden gereduceerd, het rendement op eigen vermogen verhoogd en de vrije kasstroom vloeit weer.

Al werd er over het afgelopen vierde kwartaal door de grootste mijnen onder de streep als gevolg van de forse afschrijvingen nog wel een verlies geleden.

Er is in het verleden dan ook veel misgegaan. Er werden overnames gedaan tegen torenhoge prijzen, een typisch kenmerk van een bull market die zijn einde nadert.

Daardoor werden enorme schulden aangegaan, met uiteindelijk de huidige forse afwaarderingen tot gevolg. Ellende op ellende en het resulteerde in koersen die zakten naar het niveau van tien jaar geleden. Echter, toen bedroeg de goudprijs niet meer dan zo’n 400 dollar!

Veilig heenkomen

Veel beleggers ontvluchtten de goudmijnen en vonden een veilig en bovendien winstgevend heenkomen in de goudtrackers. Deze hadden ook nog eens een één op één relatie met de goudprijs. Maar nu worden er mijnen verkocht en worden er grootschalige kostenbesparingsprogramma’s ingezet.

Hierbij nemen de hoofdzakelijk Noord-Amerikaanse mijnen afscheid van hun mijnen uit veraf gelegen gebieden. Daar liggen de kosten om het goud uit de grond te halen immers veel hoger.

Mijnen in Noord-Amerika kennen een kostprijs van 650 tot 700 dollar per ounce waar het in bijvoorbeeld Zuid-Afrika of Zuid-Amerika al gauw meer dan 1000 dollar bedraagt. Dat scheelt nogal.

Schulden

Met de opbrengst van de verkochte mijnen kan weer een deel van de schulden afgelost worden. Daarnaast is het niet uitgesloten dat op zeker moment ook activistische aandeelhouders vanwege de grote onderwaardering zich op deze sector gaan storten met een ware gold rush tot gevolg. 

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2012 de Gouden Stier voor de Beleggingsexpert van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp