Met goede voornemens kun je negatieve gevoelens succesvol witwassen en depressies voorkomen.

Door Job Boersma

De grootste leugen is de leugen die we onszelf vertellen. De dagen tussen kerst en oud en nieuw vormen bij uitstek de tijd van het jaar waarin dat soort zelfbedrog floreert.

Elk jaar na de kerst zie je de fitnesslokalen vollopen met goede bedoelingen. Mannen en vrouwen die eigenlijk iets aan hun gewicht moeten gaan doen. Zij hebben veelal in de kerstdagen een toetje extra tot zich genomen wat eigenlijk niet mocht.

Het is het dus tijd voor fitness, nietwaar? Meer sporten en minder wijn. Helaas sterven deze goede bedoelingen vaak een zachte dood, gesmoord door andere prioriteiten en excuses. Tussen goede voornemens en daden staan nu eenmaal wetten en praktische bezwaren in de weg, en maatje 40 dat niemand kan verklaren.

Allerdomsten

In een nog wat kanslozere categorie zelfbedrog vinden we de stoppers met roken die eigenlijk van zichzelf moeten stoppen. De allerdomsten onder hen plannen hun stoppoging op oudejaarsnacht waarna de gehele sociale omgeving vanaf ongeveer een uur middernacht last krijgt van de acute stemmingsstoornis van de stopper in kwestie. Het is zo voorspelbaar!

Eerst hoor je de roker opmerken dat het toch eigenlijk feest is. De meeste mensen in de directe omgeving horen dan nog niet de verborgen agenda in die opmerking. Maar al snel wordt de roker explicieter in zijn wens om te roken en even laten probeert hij zijn omgeving medeplichtig te maken aan het opsteken van een sigaret.

Deze pogingen beginnen steevast met de opmerking 'Vind je ook niet dat roken een beetje bij een feestje hoort?'. Als dan blijkt dat de omgeving vindt dat je juist nu even moet doorzetten, breekt de stemmingsstoornis vol door. Gelukkig duurt dat niet heel erg lang, want er is altijd een benzinestation in de buurt dat sigaretten verkoopt (trust me).

Witwassen

Een beetje zelfbedrog in de vorm van goede voornemens kan geen kwaad. Psychologen hebben al lang geleden ontdekt dat te veel zelfkennis en een te realistisch zelfbeeld het risico om een depressie te ontwikkelen aanzienlijk vergroten.

Dus zelfbedrog is niet alleen maar verkeerd, het beschermt ons tegen negatieve gevoelens. Zoals de negativiteit die hoort bij de gevaren van roken of het gebrek aan esthetiek van overgewicht. Je hebt gevoelens van onrust en onvrede en die kun je als het ware witwassen met goede voornemens.

Zelfbedrog

Je kunt ook te veel witwassen, sommige mensen maken het te bont met hun zelfbedrog. Neem voormalig VVD-gedeputeerde Ton Hooijmaijers die recentelijk tot drie jaar cel werd veroordeeld wegens corruptie, witwassen en valsheid in geschrift.

‘Nou meneer Hooijmaijers, heeft u nog wat ter uwer defensie aan te voeren?’ Ja zeker, dat konden we recentelijk lezen in de Volkskrant. Hou je vast: 'Tja ehh, ik wilde de wereld verbeteren, er is een complot tegen me, bestuurlijk Nederland moet niks van me hebben, ik ben het kindje dat ten onrechte door de juf in de klas in de hoek is gezet, ik word oneerlijk en onrechtvaardig behandeld’!

Het zelfbedrog van meneer Hooijmaijers is groter dan al onze goede voornemens voor 2014 bij elkaar opgeteld. Zoveel zelfbedrog is wel wat te veel van het goede. Laten we daar in 2014 met zijn allen iets aan doen!

Daarom de oproep om ons dit jaar voor te nemen wat minder zelfbedrog te plegen. Een eerlijk en realistisch doch niet depressief 2014 gewenst.

Job Boersma is als psycholoog gespecialiseerd in onderhandelen, bedrijfspolitiek en liegen in het bijzonder. Samen met Guus Essers schreef hij het boek Ik weet dat u liegt – Echt alles over leugens en bedrog voor professionals dat dit jaar verscheen bij Uitgeverij Haystack.

Geen zin vandaag? Niet tevreden over je omzet? Laat je oppeppen door de auteurs van Uitgeverij Haystack in hun wekelijkse column #goedbezig!