De Rotterdamse haven is over 25 jaar uitgegroeid. Wat betekent dat voor Nederland?

Door: Walther Ploos van Amstel

De bomen groeiden tot in de hemel in Nederland Distributieland. Meer Maasvlaktes, meer Betuwelijnen en meer kademuren.

De Rotterdamse haven voorspelt nu dat er een einde komt aan die vanzelfsprekende groei. Moeten we alvast nadenken over krimpende goederenstromen? Absoluut.

Club van Rome

De Rotterdamse haven is over 25 jaar uitgegroeid, zegt de Club van Rome in een rapport dat voor het Rotterdamse havenbedrijf is geschreven.

De overslag kan na 2040 zelfs in elkaar klappen. De grondstoffen zijn dan op, de oliebronnen raken uitgeput, de voedselprijzen zullen exploderen en de wereldbevolking krimpt.  Het resultaat is dat er veel minder kolen, olie en gas binnenkomen. Dat zijn net de grote volumes voor Nederland distributieland.

Betekent dit straks verlaten kades, lege snelwegen en een stille Betuwelijn? Moeten we blijven investeren in infrastructuur met deze nieuwe realiteit in het vizier? Of, moet Nederland als distributieland zich nu snel aanpassen?

Scenario’s

De onderzoekers hebben drie scenario's uitgewerkt. Het eerste gaat uit van ongewijzigd beleid en een tweede rekent op technologische doorbraken. Deze twee scenario's laten een onheilspellende daling van handelsvolumes, de bevolking en onze welvaart zien.

Een derde scenario combineert technologische vooruitgang met een duurzame gedragsverandering van de wereldbevolking. Dit scenario is het enige dat geen forse neergang van overslag in Rotterdam voorspelt, maar wel een grote verschuiving in de aard van de goederenstromen. De bevolking en de welvaart blijven in dit laatste scenario stabiel.

Duurzaam beleid

De onderzoekers adviseren nu alvast na te denken over nieuwe energiesystemen, de zinvolle inzet van biomassa en de circulaire economie met gesloten kringlopen.

De Rotterdamse haven-CEO Hans Smits erkent de noodzaak om op korte termijn een transitie in gang te zetten naar een duurzame economie met meer hernieuwbare energie, minder en efficiënter gebruik van grondstoffen en gesloten kringlopen. Rotterdam moet bovendien een aantrekkelijke locatie voor biochemie en de circulaire economie worden.

Voetafdruk

De voetafdruk van wat er straks in Rotterdam gebeurt zal tot diep in het achterland worden gevoeld.

Niet alleen de haven van Rotterdam moet nu al nadenken over haar strategie. Dat geldt zeker ook voor de andere Nederlandse zeehavens, maar ook voor de overheid, de intermodale logistiek dienstverleners, producenten en wij als consumenten. Er is een duurzame gedragsverandering nodig.

Het rapport van de Club van Rome geeft alle redenen voor goede, duurzame voornemens voor 2014. De bomen groeien echt niet meer tot in de hemel. En, wat er nog groeit is fundamenteel anders.

De boodschap is simpel: wakker worden en handen uit de mouwen steken voor een totaal vernieuwd Nederland Distributieland; als manager, ondernemer en als burger. Het raakt ons allemaal.

Walther Ploos van Amstel is docent logistiek aan de Hogeschool van Amsterdam en supply chain expert bij TNO Mobiliteit en Logistiek. Volg Walther ook op Twitter.com/Delaatstemeter.