En weer hebben speculanten een item gevonden om te proberen snel rijk te worden: de Bitcoin.

Door Martine Hafkamp

De Bitcoin is een ongereguleerde, virtuele munteenheid. Het is een betaalmiddel, maar geen echte munt. Het is niet meer dan een stukje computercode.

Het creëren van Bitcoins (‘mijnen’) gebeurt door computers in een wereldwijd netwerk steeds ingewikkelder berekeningen te laten uitvoeren. Het vereist zeer veel programmeerervaring en grote computerkracht. Het aantal Bitcoins in omloop is gemaximeerd op 21 miljoen. Hiervan zijn er momenteel circa 12 miljoen ‘gemijnd’.

Zoals altijd in speculatiebubbels doet de markt van vraag en aanbod zijn werk. Het relatief beperkte aanbod van Bitcoins en de sterk toenemende vraag doet de koers exploderen. Vooral afgelopen periode steeg de waarde fors, om vervolgens weer in te zakken. De volatiliteit is dus nogal hoog.

Een paar weken geleden kende de snelle stijging van de waarde een aantal oorzaken. Ten eerste hield de Amerikaanse Senaat een bijeenkomst over het thema 'digitale valuta'. Hier kwam uit voort dat de meeste Amerikaanse overheidsinstanties de Bitcoin als een wettig betaalmiddel zien.

Dit zorgde voor een stijging van de waarde van, omgerekend, 350 euro naar ongeveer 650 euro (+85 procent!!) en vervolgens weer een daling naar 480 euro (-26 procent). En dit alles in slechts dertig minuten tijd! Bernanke heeft onlangs laten weten de Bitcoin 'op de lange termijn veelbelovend' te vinden. Dichter bij huis is DNB ‘niet bij voorbaat negatief' over de virtuele munt.

Succesverhaal

Maar ook andere factoren dragen bij aan een grotere vraag naar de Bitcoin. Zo is er het succesverhaal van een speculant die met een mooie koerswinst een Porsche heeft kunnen kopen, van een hedgefund dat een rendement van bijna 5000 procent maakte op een belegging in Bitcoins of van de student in Oslo die er zelfs een mooi appartement aan heeft overgehouden.

De Amerikaanse veilingsite eBay denkt er overna om Bitcoins te gaan accepteren als betaalmiddel. Ook in Duitsland wordt de Bitcoin inmiddels op diverse plaatsen al geaccepteerd.

Zelfs onze eigen Tweede Kamer heeft zich al over de Bitcoin gebogen. Zoals gebruikelijk willen we hier in Nederland transacties in Bitcoins eerst gaan reguleren. Maar, ingehaald door de realiteit, kan er in diverse studentenkroegen al met Bitcoins afgerekend worden en ook Thuisbezorgd.nl accepteert het stukje computercode.

Doordat de Bitcoin ongereguleerd is en transacties anoniem kunnen plaatsvinden, trekt ze ook schimmige types aan. Vooral goksites profiteren ervan. Hackers proberen de munt te kraken. Eén en ander wekt de interesse van de FBI. Onlangs rolde de FBI Silk Road, de 'marktplaats voor de onderwereld' op, waar volop transacties gedaan werden in Bitcoins.

Tulpenbol

De vraag is natuurlijk of de Bitcoin een 'blijvertje' is of dat het eenzelfde lot beschoren is als de tulpenbol in de Gouden Eeuw. Deskundigen vergelijken de Bitcoin wel met goud. Ook de goudprijs wordt grotendeels bepaald door de vraag van speculanten en veel minder door fundamentele marktomstandigheden zoals de vraag naar juwelen.

Maar als de speculanten 'klaar' zijn met goud en het massaal van de hand doen, wordt de daling van de koers wel gedempt door die fundamentele marktomstandigheden als de vraag naar juwelen.

Bij Bitcoins is dit (vooralsnog) niet het geval. Hierdoor kan de waarde op enig moment fors dalen.

Het recente verleden toont aan dat koersdalingen van meer dan 50 procent dan tot de mogelijkheden behoren. Daarmee kwalificeert de Bitcoin zich wat mij betreft als gokinstrument en is van beleggen geen sprake. Maar hoe zit het dan met al die virtuele dollars die door de Fed elke maand weer worden 'bijgedrukt'?

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2012 de Gouden Stier voor de Beleggingsexpert van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp.