Trammelant in fondsenland

Ondanks het aanstaande provisieverbod voor banken en vermogensbeheerders is er ook na 1 januari geen sprake van één totaalprijs voor het beleggen in fondsen.

Door Martine Hafkamp

Vanaf 1 januari aanstaande mogen banken en vermogensbeheerders geen provisie, ook wel distributievergoeding genoemd, meer van fondsaanbieders ontvangen voor het voeren van hun fondsen. Daarvoor in de plaats gaan ze een beheervergoeding van hun cliënten vragen.

Dit provisieverbod heeft voor een aantal partijen, en daardoor voor hun klanten, grote gevolgen. Een aantal banken is recent een campagne gestart om een draai te kunnen maken in het beleggingsaanbod.

Veel beleggers schrikken van de nieuwe tariefstructuren die ze voorgeschoteld krijgen. Ook wordt een aantal beleggers, zoals bijvoorbeeld bij de Rabobank gebeurt, verplicht om afscheid te nemen van diverse beleggingsfondsen waarin ze nu beleggen.

Was voorheen ‘open architecture’ het credo, waarin niet alleen in ‘eigen’ fondsen wordt belegd, maar ook in beleggingsfondsen van andere partijen, in de nieuwe situatie wordt dat deels verlaten. Een hernieuwde focus op ‘huisfondsen’ blijft echter wel uit. 

Veel meer wordt er deze keer een oplossing gezocht in het aanbieden van ETF’s (trackers, passieve fondsen), ‘fund of funds’ en ‘fund of mandates’ (multi-manager, actieve fondsen) of in een combinatie ervan.

Geluk

ABN Amro bijvoorbeeld, heeft het ‘geluk’ dat zij geen huisfondsen meer voert. Deze zijn overgenomen door Fortis. Na de teloorgang van de bank-verzekeraar, zijn deze ondergebracht bij BNP Paribas. ABN Amro MeesPierson biedt momenteel de fondsbelegger Multi-Manager Mandaat Funds aan.

Dit zijn fund of funds waarbij ABN Amro het mandaat gekregen heeft om de regie te voeren over het samengestelde totaal. Hiervoor verkrijgt ABN Amro geen distributievergoeding maar wel een managementfee. Deze nieuwe vergoeding kan zo maar hoger uitvallen dan de oude.

Volgens de AFM is dit toegestaan. Wat de exacte hoogte is van deze managementfee is volgens de bank ‘interne informatie’ en dus (wederom) niet transparant. De kosten worden verwerkt in de koers. Klanten die beleggen in een Multi Manager Mandaat Fund betalen bovendien een beheervergoeding.

Beheervergoeding

Voor bijvoorbeeld het ABN Amro Aristotle US Equities multi manager fonds bedraagt de beheervergoeding 0,85 procent. Voor niet ABN Amro klanten bedraagt deze vergoeding zelfs 1,5 procent. Daar bovenop komen de instap- en eventuele uitstapkosten. Ook het ‘gewone’ ABN Amro en Insinger de Beaufort bieden Multi Manager Funds aan.

Rabobank blijft een bestaand product voeren, Rendemix. Binnen dit fund of funds zijn de beleggingen per 1 juli van dit jaar geswitcht van Robeco (met distributievergoeding) naar de ETF’s van Blackrock, de zogenoemde iShares.

Hoewel sterk verbeterd, is Rabobank nog steeds niet helemaal transparant over de kosten. De kosten bestaan uit ‘basisdienstverlening’(0,2 procent per jaar), ‘managementkosten’, ‘platformkosten’ en ‘overige kosten’.

De managementkosten en platformkosten worden weergegeven in de zogenaamde ‘TER-ratio’ (total expense ratio). Deze bedraagt ongeveer 0,3 procent per jaar. De overige kosten binnen het fonds bestaan onder meer uit transactiekosten.

De hoogte hiervan is onbekend. Deze kosten worden, net als voorheen met de distributievergoeding het geval was, in de koers van het fund verwerkt.

Totaalprijs

Eén totaalprijs voor het beleggen in fondsen is er na 1 januari 2014 daardoor nog steeds niet. Ten eerste komt er (waarschijnlijk) een overgangsregeling tot 1 januari 2015. Tot dit moment mogen distributievergoedingen betaald blijven worden, op voorwaarde dat die doorgestort worden naar de cliënt.

Ten tweede is de AFM er nog steeds niet uit welke kosten wel en niet tot de ‘total cost of ownership’ (TCO) gerekend moet worden. Dit is vervelend voor vooral de kleinere belegger. Die weet nog steeds niet waar hij aan toe is.

De grotere belegger met een belegbaar vermogen vanaf circa 100.000 euro kan terecht bij een zelfstandig vermogensbeheerder die geen eigen fondsen voert en alleen belegt in individuele obligatie- en aandelentitels.

Transparant

Bij beheerders als Fintessa, die op die manier werken, hebben beleggers in ieder geval de zekerheid dat de kosten op z’n laatst vanaf 1 januari wel volledig transparant zijn.

Als er dan ook nog eens niet gewerkt wordt met modelportefeuilles kan er aan de hand van uw persoonlijke wensen en verwachtingen echt maatwerk worden geleverd. De keuze is aan u; steekt u de kop in het zand of kiest u voor echte transparantie?

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2012 de Gouden Stier voor de Beleggingsexpert van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp.

Lees meer over:
Tip de redactie