Natuurlijk is er talent nodig om leider te zijn, maar ook een geboren leider moet het vak leren.

Door Olaf Rutten

Als leider ben je een gever, je geeft leiding en je geeft werk. Als werk-gever geef je het werk aan de werk-nemers.

In het nieuws wordt vaak over leiders gesproken, omdat ze hun werk goed doen of (vaker) omdat ze hun werk niet goed doen; de directie van de ene bank wordt stevig ingekrompen (Rabo), terwijl de directeur van een andere bank een koninklijk lintje krijgt (ING).

Onlangs benadrukte hoogleraar organisatiekunde Mathieu Weggeman dat het differentiëren tussen werknemers essentieel is. Leidinggeven is maatwerk, net als bij kinderen, de één heeft een aai over z’n bol nodig, de ander een figuurlijke draai om zijn oren. 

De één heeft aan één woord voldoende, de ander floreert alleen aan de hand van strikte regels en instructies. Hier vorm aan geven kun je leren.

Overzicht

Een leider overziet het gehele bedrijf en behartigt de belangen van alle betrokkenen: klanten, werknemers, aandeelhouders, directie en maatschappij. Wil je leider zijn, dan is het nodig dat je geïnteresseerd bent in het verkrijgen van dit overzicht.

Om dit overzicht helder te houden, is een bepaalde afstand nodig tot de dagelijkse beslommeringen binnen de organisatie. Het overzicht houden kun je leren.

Ziel en zakelijkheid

Sterke en duurzame organisaties ontstaan door ziel en zakelijkheid te integreren. Ziel staat in deze context voor het menselijke, voor het zachte. Door als leidinggevende het goede voorbeeld te geven. De moed hebben om te erkennen dat je niet perfect bent, daar waar vaak de schijn van perfectie wordt hooggehouden, kun je leren.

Deze zachte kant verenigen met de zakelijke kant van doelgerichte actie, afspraken nakomen en commercieel handelen, is een grote uitdaging.

Organisaties die eenzijdig gericht zijn op geld verdienen, zijn net zo onaantrekkelijk als de alsmaar zorgende organisatie waar nauwelijks daadkracht is en geld verdienen als tweederangs wordt gezien. Dit ervaren, zien en erkennen kun je leren.

Trial and error

Trial-and-error is uitproberen en leren van fouten. Een attitude van fouten durven maken en weer doorgaan is waardevol. Wie in een organisatie werkt waar experimenten en mislukkingen worden aangemoedigd, mag zich gelukkig prijzen.

In veel organisaties is alleen oog voor succes en wordt er alles aan gedaan om falen onder tafel te houden. Dat is jammer, want iedere 'nee' is een stap dichter bij de volgende 'ja'. Durven falen kun je leren .

Less is more

Leidinggeven aan mensen is echter ook meer dan trial-and-error,  de evolutie heeft zijn werk gedaan. Succes is een beetje maakbaarder geworden door ‘bezint eer ge begint’ toe te passen. Kom eerst tot een heldere visie - dit is een definiëring van een doel en de weg daarheen - en ga dan pas in de actie.

Klinkt eenvoudig, toch kan het een ‘hell of a job’ zijn omdat je het liefste je ideeën direct ten uitvoer wilt brengen. Wellicht zonder er goed genoeg over na te denken en zonder bewuste keuzes te maken. Geduldig zijn kun je leren.

Soms is het goed om bewust uitstekende ideeën niet te doen. Keuzes maken vraagt ook om 'nee' zeggen, niet ‘pleasen’, even niet populair zijn. Trouw zijn aan datgene wat er echt toe doet kun je leren.

Vakmanschap is meesterschap, ook bij leidinggeven!

Olaf Rutten is directeur van SharpenYourBusiness bv en hoofddocent intuitief & ondernemend leiderschap bij Avans+, kom op vrijdag 27 september kennismaken! Olaf is o.a. auteur van het boek `Minder werken, meer verdienen'.