Sambal bij?

Onlangs kregen we een voorproefje van wat er in China aanstaande lijkt. De interbancaire rente in China steeg medio juni naar 13,4 procent, omdat banken elkaar wantrouwden voor wat betreft hun liquiditeit. 

Door: Martine Hafkamp

In 2008 zagen we hetzelfde gebeuren in de Verenigde Staten en begon de kredietcrisis. Het is deze kredietcrisis in de Verenigde Staten die de oorzaak was van de ‘credit crunch’ in China vorige maand.

Als gevolg van ‘onze’ kredietcrisis importeren we namelijk veel minder uit China. Deze klap voor de Chinese exportindustrie zorgt voor een dalende economische groei daar. Daar bovenop is China met z’n lonen te duur geworden.

Buurlanden van China als Vietnam en Thailand, zijn goedkoper, maar vooral Mexico is voor de Verenigde Staten goedkoper. Ook speelt de duurdere yuan natuurlijk een rol.

Reserves

Daarom besloot de Chinese Centrale Bank vanaf eind 2011 het monetaire beleid sterk te versoepelen. De verplichte reserves van Chinese banken werden tot tweemaal toe verlaagd, waardoor de banken veel meer ruimte kregen om kredieten te verstrekken. Tevens werden de rentetarieven verlaagd.

Door deze maatregelen is de kredietverlening in China sindsdien meer dan verdubbeld tot meer dan tweemaal de omvang van de Chinese economie. Voornamelijk lokale overheden hebben veel krediet opgenomen voor allerlei prestigieuze vastgoedprojecten.

De banken die deze kredieten verstrekten zijn in handen van diezelfde overheden. Rendabel zijn deze projecten allerminst.

Als gevolg van slechte rendementen of tekort schietende cashflow, kunnen de opgenomen kredieten niet afgelost worden en zijn ze dus meerdere malen doorgerold. Tot het moment dat de Centrale Bank het genoeg vond en verlenging weigerde.

Trusts

Vanaf dat moment zijn de lokale overheden hun kredietbehoefte gaan invullen met ‘trusts’. Hierin worden spaargelden van rijke particulieren gebundeld en uitgeleend voor vastgoedprojecten of krediet aan het MKB. Dit wordt schaduwbankieren genoemd.

Dit kan natuurlijk niet meer dan een tijdelijke oplossing zijn. Deze kredieten moeten uiteindelijk eveneens een keer afbetaald worden.

Een paar weken geleden barstte de bom. Veel kredieten moesten worden afgelost, maar er was geen geld. De Centrale Bank van China weigerde, al was het tijdelijk, extra liquiditeit te verschaffen om de kredieten te kunnen doorrollen.

Als gevolg van deze ‘credit crunch’ vertrouwen Chinese banken elkaar niet meer omdat ze niet weten hoeveel slechte kredieten hun tegenpartij op de balans heeft staan. Waar hebben we dat eerder gezien… Ze lenen elkaar geen geld meer, behalve tegen een aantrekkelijke (hogere) vergoeding. Hierdoor liep de interbancaire rente fors op.

Schijn

Uiteindelijk is de Chinese Centrale Bank het bankwezen tegemoet gekomen met de verstrekking van extra liquiditeit. Hierdoor is de rust voorlopig hersteld en de interbancaire rente weer gedaald naar een acceptabel niveau van circa 3,7 procent.

Maar deze rust is slechts schijn. De kredieten zullen ooit moeten worden afgelost of afgeschreven. Veel van het leegstaande vastgoed zal ooit fors in waarde gaan dalen. Dan hebben we te maken met een kredietcrisis 2.0. De vraag is welke invloed dit zal hebben op de rest van de (financiële) wereld.

Groeicijfer

Ondertussen blijft de economische groei in China afnemen en dalen de beurzen van Shanghai en Hong Kong mee. De Chinese douane maakte onlangs tegenvallende im- en exportcijfers bekend. Hierdoor zal waarschijnlijk de oorspronkelijke groeidoelstelling niet gehaald worden.

Het officiële groeicijfer van de Chinese economie viel dusdanig uit, dat beleggers niet hoeven te rekenen op extra gas van Peking. Maar wat zouden de Chinese machthebbers moeten of kunnen doen? Extra kredietverlening of soepelere voorwaarden voor het Chinese bankwezen zijn geen oplossing.

Harde landing

De recent aangetreden nieuwe leiding in Peking lijkt hard af te stevenen op een harde landing van de Chinese economie en het schijnt ze niet te deren. Er is meer aandacht voor het voorkomen van het knappen van de krediet- en vastgoedbubbel, voor het milieu en het welzijn van de werknemers.

Hoewel de Chinese beurs beleggers al jarenlang niets gebracht heeft, denk ik dat de aandelenkoersen in de nabije toekomst nog lager kunnen. In die mening sta ik niet alleen.

Uit een onderzoek van Bloomberg blijkt dat maar liefst negen van de tien meest geshorte aandelen ter wereld op de Chinese beurs genoteerd staan. De huidige lagere koersen zijn dus niet per definitie een mooie instapkans voor beleggers, zelfs niet als we er sambal bij krijgen.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2012 de Gouden Stier voor de Beleggingsexpert van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp.

Lees meer over:

NUwerk

Tip de redactie