Big data is niet alleen een IT-revolutie, maar kan ook een banenmotor zijn.

Door Martine Hafkamp

Door een groeiende werkloosheid en een grote groep afgestudeerden die de arbeidsmarkt opkomt, laaien wereldwijd discussies op onder economen en politici over de efficiëntie van het onderwijs.

Aan de aanbodkant ontstaan steeds meer problemen door verminderde subsidiering van de overheid en hogere studieschulden die studenten aan moeten gaan.

Of de studenten daadwerkelijk een goed gekwalificeerde baan zullen krijgen is een tweede. Het probleem met een studie is dat die niet aangepast kan worden, het zijn verzonken kosten.

Door de hoge initiële investering voor een studie zonder garantie op een passende baan, wordt het investeren in een studie steeds risicovoller.

VS

Dat er een mismatch is tussen het aantal opleidingen in de ene richting en het daadwerkelijke aantal beschikbare banen op de arbeidsmarkt is niet alleen in Nederland een probleem. In de Verenigde Staten wordt daarom de dollarwaarde van een diploma streng onder de loep genomen.

Daar betalen studenten torenhoge collegegelden, waarvan de toekomstige opbrengst nog onbekend is. Eén derde van de afgestudeerden schijnt een baan te hebben waar niet eens een diploma voor nodig is.

Daar bovenop wordt verwacht dat in Verenigde Staten de rente op studentenleningen naar 6,8 procent gaat deze maand. Dat is een verdubbeling ten opzichte van de eerdere tarieven.

Deze rentes zijn niet gekoppeld aan de rente die de Amerikaanse staat zelf betaalt. Studieleningen worden namelijk steeds minder afbetaald en vormen daardoor voor de overheid een hoog risico.

Glans

Volgens Nancy Folbre, een vooraanstaand econoom op het gebied van ‘family economics’ en professor in de economie op de Universiteit van Massachusetts, is de Gouden Eeuw van het menselijk kapitaal zijn glans aan het verliezen.

In de technologische revolutie werd de inbreng van de mens en het daarvoor volgen van een studie beloond. Nu blijkt dat de ‘liberal arts’ wetenschappen steeds minder aansluiting vinden in de markt.

Dit vindt ook econoom Paul Krugman. Hij stelt dat hoog opgeleid werk wordt bedreigd door ‘Big Data’ en goedkope online arbeid uit vooral India. Daarnaast ontwikkelen systemen zich steeds meer zelf. Dat er straks een App bestaat voor het maken van een nieuwe App is dan ook niet ondenkelijk.

Banen

Anderen beweren juist dat bijvoorbeeld Big Data ontzettend veel banen creëert. Er zijn mensen nodig om nuttige conclusies te trekken of verbanden te leggen uit alle data die verzameld worden. Dat is nog een heel speciale tak van sport.

Zo zijn er steeds meer opleidingen voorhanden op het terrein van data-analyse. In North Carolina studeerden dit jaar de eerste Master´s studenten in data analyse af. Deze hadden allemaal binnen een paar weken na hun afstuderen een baan. Het gemiddeld basissalaris voor deze afgestudeerden bedraagt ongeveer 89.000 dollar.

Geschat wordt dat alleen in de Verenigde Staten de komende drie jaar door Big Data zo´n 1,9 miljoen banen in de IT ontstaan. Wereldwijd zouden dit er ongeveer 4 miljoen zijn. En elke Big Data baan zou indirect drie banen buiten de IT-sector creëren. Een bijzonder aardige motor voor de werkgelegenheid dus!

Apple

Ook multinationals als Apple, EBay en Wal-Mart zouden via Big Data het meeste geld verdienen. Apple zou een systeem van vele petabytes gebruiken voor dataopslag. Google zou ongeveer 20 petabytes per dag verwerken.

Aanbieders van de opslag en verwerking van de data werken met grote marges en hebben veel geld over voor nieuwe medewerkers. Helaas zijn geschikte mensen nog schaars en kunnen systemen de data niet geheel geschikt maken voor menselijke interpretatie.

Revolutie

Opnieuw, zoals met elke revolutie, rijst de vraag of menselijk kapitaal overbodig zal worden of niet. Voorlopig ziet het er nog steeds naar uit dat een machine, computer of datasysteem de mens niet overbodig kan maken.

Wij zullen als menselijke factor alleen flexibeler moeten zijn. Studenten worden steeds meer verantwoordelijk voor de investeringen in zichzelf. Het gaat er steeds meer naar toe dat zij een eigen lening afsluiten voor hun studie.

Dit kan wellicht bewustere keuzes tot gevolg hebben. Big data-analyse de toekomst? Wie weet, maar dan wel een met veel werkgelegenheid en daarmee kansen voor menselijk kapitaal.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2012 de Gouden Stier voor de Beleggingsexpert van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp.