Het is een prachtcitaat van stresscounceler Olaf Hoenson: "Een crisis is een stormachtige overgang naar een andere realiteit. Zodra je deze realiteit aanvaardt, is de crisis voorbij."

Door Arko van Brakel

Hoenson heeft gelijk. Of het nu gaat om echtscheidingen, faillissementen, of andere crisissituaties: wie De Nieuwe Werkelijkheid (DNW) accepteert en stopt met het knokken tegen die ander, tegen zijn verleden of tegen zichzelf, creëert de ‘headspace’ om naar de toekomst te kijken.

Het probleem is dan misschien niet meteen opgelost, maar we kunnen wel richting hervinden en aan een eigen nieuwe werkelijkheid bouwen. Dat geeft rust. En ruimte.

Wie het woord ‘crisis’ blijft gebruiken, blokkeert zijn vermogen om DNW te accepteren. DNW is namelijk geen tijdelijke situatie die wel weer overgaat, of buiten onze eigen invloed lijkt te gebeuren.

Het effect van crisisdenken op ons denken en handelen is nogal onproductief. Allereerst focust je brein op een situatie die je niet wilt. Da’s niet ondernemend, want zoals topcoach Marc Lammers altijd zegt: ‘ons brein kent het woord “niet” niet’. Probeer maar eens NIET aan een roze olifant te denken. Enfin je snapt het principe....

Slimmer

Crisisdenken levert letterlijk niets op. Veel slimmer is om goed te kijken en beoordelen wat er nou eigenlijk echt aan de hand is in de wereld. Wat verandert er? En waarom? Welk effect hebben grote trends als vergrijzing, informatisering, sustainability, mineralen-schaarste, energie-technologie en andere wereldwijde veranderingen op jouw business?

Ik leerde ooit dat economie een mens-wetenschap is, die vanuit dat gegeven ongeveer dezelfde natuurwetten volgt als andere biologische en psychologische processen. Zo zijn economische seizoenen herkenbaar, die niet overal op aarde synchroon lopen: India en Brazilië lijken in de lente zitten,

China in de late zomer of misschien wel de herfst en wij zitten in de winter. In de natuur betekent ‘winter” niet dat er niets gebeurt. Planten, bomen, blaadjes, dieren nemen rust, pas op de plaats, bereiden zich een winter lang voor om met ongekende kracht tevoorschijn te komen als de tijd weer rijp is...

Neem eens de tijd het seizoen waarin de markt, de economie en je bedrijf zich bevinden juist te interpreteren. En bedenk dan: zelfs de winter is geen crisis, want zonder winter is er geen lente. Winter zorgt voor noodzakelijke rust en het juiste DNA maakt dat plantjes weer ‘vanzelf’  op hun eigen manier gaan groeien en bloeien.

Oude waarden

Organisaties die in de problemen komen doen vaak hetzelfde: voetbalclub Ajax ging door een crisis, heroriënteerde zich in die winter op haar oude waarden en het club-DNA en werd weer kampioen. Bij PSV klinken nu vergelijkbare geluiden: terug naar de oude waarden van de club.

Maar ook artiesten, of merken als Nivea en Citroen keren in zware tijden terug naar hun oude waarden en identiteit. Zelfs bij Google kwamen enkele jaren geleden de mannen van het eerste uur terug om antwoorden voor DNW te vinden in de oorspronkelijke waarden en doelen van het bedrijf. Met succes.

DNA

Juist in de economische winter, in overlevingsmodus, verdient het aanbeveling terug te gaan naar de waarden en doelen die zijn verankerd in je DNA. Bij de Baak doen we dat ook. Het gaat geeneens slecht, maar juist als centrum voor leiderschap en ondernemerschap moeten we economische seizoenen en megatrends goed interpreteren.

We zijn dan ook in de geschiedenis van ons bedrijf gedoken en het Baak-DNA blijkt prachtige aanknopingspunten te bieden: Met Marshallhulp richtte visionair Charles Maitland de Baak kort na WO-II op om Nederland er weer bovenop te helpen met vernieuwend leiderschap en ondernemerschap.

Dit van oorsprong maatschappelijke DNA, dat hogere doelen dient dan “slechts” leiders, managers en ondernemers opleiden is nu weer even actueel als in 1948. Het leuke is dat zowel klanten als collega’s dit ook herkennen, begrijpen en willen. Het zelfvertrouwen dat zulk besef geeft is een energizer van jewelste.

Het lijkt soms eng om DNW te accepteren en omarmen. Maar wie dat doet vanuit zijn oorspronkelijke waarden en doelen weet het meteen: de crisis is voorbij. 

Arko van Brakel (1968) is CEO van leiderschapsinstituut de Baak, inspirator, ondernemer, spreker, trainer, auteur ('Iedereen Ondernemer'), internet- en online-marketingspecialist. Zijn doel is van Nederland het meest ondernemende land te maken, omdat ondernemerschap het antwoord is op bijna alle uitdagingen die ons land heeft. Volg hem ook op Twitter/Arkovb.