Een nieuwe vondst van banken is supply chain finance, wat neerkomt op het voorschieten van rekeningen. Het gevaar is dat er een piramidespel ontstaat.

Door Walther Ploos van Amstel

Banken presenteren supply chain finance (SCF) als een belangrijke innovatie. Dat klinkt mooi; geld lenen tegen een habbekrats.

Misschien wel te mooi om waar te zijn. Moet het bij SCF niet veel meer om innovatieve financiële modellen voor ketenregie gaan?

Bij SCF, oftewel ‘reversed factoring’, verlengt de kopende onderneming de betalingstermijn naar zijn leveranciers.

Dit heeft een positief effect op zijn werkkapitaal en liquiditeit. Tegelijkertijd biedt de koper leveranciers de mogelijkheid om hun facturen te verkopen aan een bank, waarmee een SCF-faciliteit is overeengekomen.

De rentevergoeding die de leverancier hiervoor betaalt, is gebaseerd op de kredietbeoordeling van de koper en het is daarmee mogelijk lager dan de tarieven die de leveranciers zelf kan krijgen bij de bank.

Grote bedrijven als Philips werken al met SCF. In de SCF-wandelgangen wordt over 1,5 tot 2,5 procent rente gefluisterd.

Accountant

Ik ben commissaris bij enkele ondernemingen. We bespraken reversed factoring met de accountant en de huisbankier. Zij reageerden aarzelend. Reversed factoring leidt tot een slechtere balans en erosie van kengetallen als solvabiliteit.

Je krijgt namelijk meer vreemd vermogen (de lening van de SCF-bank) als de debiteuren later gaan betalen. Bovendien stelde de huisbankier dat de debiteurenportefeuille een relatief veilig onderpand is voor de bank. Je weet nooit wat een de ondernemer met dat direct beschikbare 'kas-geld' doet…

Betalingswangedrag

Door de crisis nemen de betalingstermijnen toe. Het op tijd betalen van alle rekeningen in Europa levert het bedrijfsleven een financiële impuls van 312 miljard euro op.

Bedrijven trekken zich niets aan van de wettelijke betalingstermijn van 30 dagen en kondigen eenzijdig aan van 60 naar 90 of 120 dagen te gaan. Zelfs een staatsbedrijf als NS blijft niet achter met inmiddels een schaamteloze betalingstermijn van 90 dagen.

In de logistiek hebben we 50 jaar gevochten om ketens te versnellen. De voordelen van die versnelling zitten in een betere service aan klant, het juist product op de juiste tijd op de juiste plaats, maar ook in het versnellen van de geldstromen in de keten. De magische woorden waren ‘cash-to-cash-cycle’ en ‘strategisch werkkapitaalmanagement’.

Het is jammer als we de bereikte ketenversnelling niet verzilveren.

Kunnen we dat niet, dan is SCF een sigaar uit eigen doos. Niet meer dan een prijzige inkooppleister op de wond van de leverancier die steeds later zijn met hard werken verdiende geld krijgt. Met de bekende waarschuwing op de financiële bijsluiter: ‘Let op! Geld lenen kost geld’.

Kennisontwikkeling

De regie over wereldwijde handelsketens kan natuurlijk niet zonder ook de financieringsaspecten goed en veilig te regelen. De slimme koppen bij de banken moet meer strategisch nadenken over andere oplossingen dan domweg meer geld lenen.

Die innovatieve financiële modellen en bancaire producten zijn best ingewikkeld en risicovol. Wie snapt er iets van derivaten of zijn eigen woekerpolis? Verkopers, inkopers en controllers, moeten goed begrijpen hoe die financiële modellen in elkaar steken.

Supply chains mogen niet ontaarden in een risicovol piramidespel!

Walther Ploos van Amstel is docent logistiek aan de Hogeschool van Amsterdam en supply chain-expert bij TNO Mobiliteit en Logistiek. Volg Walther ook op Twitter.com/Delaatstemeter