Is de Eurocrisis voorbij? Hoewel het een bekende uitspraak is dat een econoom een expert is die morgen weet dat de voorspelling die hij gisteren heeft gedaan voor vandaag niet is uitgekomen, waag ik me toch aan een bespiegeling voor het komende jaar.

Door Martine Hafkamp

Sinds de beroemde uitspraak van ECB-president Draghi afgelopen zomer dat hij alles zal doen om de euro te redden (‘en geloof me, dat zal genoeg zijn’), daalden de rentes in Zuid-Europese landen spectaculair.

De Italiaanse 10-jaars rente daalde van 6,54 naar 4,28 procent. De Spaanse van 7,51 naar nu minder dan 5 procent. En het meest spectaculair: de Griekse rente daalde van 26,89 naar 11,11 procent! De aandelenbeurzen bleven hier niet bij achter.

De aandelen in Italië stegen sinds de woorden van Draghi met ruim 38 procent, de Spaanse beurs met ongeveer 43 procent en ook hier was Griekenland het meest opvallend met een ruime verdubbeling van de beurswaarde! Ook de beurzen in de rest van de wereld liepen sindsdien op.

Voor landen als Ierland en Portugal ligt de weg om zelfstandig geld te lenen op de kapitaalmarkt weer open. De afgelopen week leende het steunfonds ESM zelfs op de geldmarkt tegen een negatieve rente! Hoezo zouden Eurobonds geen goede oplossing zijn?

Vertrouwen

Blijkbaar hebben beleggers nog steeds vertrouwen in de Eurozone en in de euro, zolang de regio maar min of meer als een eenheid opereert. Want, bij elkaar opgeteld staat de Eurozone er financieel een stuk beter voor dan bijvoorbeeld de Verenigde Staten. Daar geldt wel de voorwaarde dat de sterke landen (Duitsland, Nederland en Finland) bereid blijven de zwakkere broeders te steunen.

Daar zal ‘m de komende maanden waarschijnlijk de kneep zitten. Er worden in april verkiezingen in Italië gehouden en later in het jaar (in september of oktober) in Duitsland. Twee verkiezingen die goed kunnen uitpakken, maar de Eurorust ook totaal kunnen gaan verstoren.

In Italië heeft Berlusconi aangegeven mee te willen dingen naar een positie in de regering. Of hij ook daadwerkelijk wederom premier wil worden is nog niet duidelijk.

Maar dat zou voor de noodzakelijke voortzetting van de hervormingen in zijn land niet best uitpakken. Waarschijnlijk wordt al het goede werk van Monti dan weer teniet gedaan en zal de rente op Italiaanse staatsobligaties stijgen.

Afwaardering

Berlusconi heeft zich al laten ontvallen dat Italië niet erg wakker zou moeten liggen van een hogere rente en een volgende afwaardering door die ‘idiote’ Amerikanen van Moody’s en Standard & Poor’s. De markten houden hun hart vast en Berlusconi stijgt in de peilingen.

Dan is er nog een andere komediant, Beppe Grillo, die het erg goed doet in de peilingen. De draconische bezuinigingen hebben veel Italianen blijkbaar aan de rand van de waanzin gebracht. Of is het wanhoop?

Keizerin

Tegen de tijd dat de verkiezingen in het belangrijkste land van Europa plaatsvinden, weten we al veel meer over de economische situatie in Europa en de wereld. De Duitse verkiezingen zullen namelijk pas in de herfst (september of oktober) zijn. Merkel, de keizerin van Europa, doet het op het moment met ongeveer 40 procent van de stemmen goed in de peilingen, maar dat is niet genoeg voor een meerderheid.

En omdat de SPD en de Groenen al hebben aangegeven alleen met elkaar te willen regeren, blijft voor Merkel alleen de FDP over als regeringspartner. Er is echter een klein probleem: de FDP is niet erg populair bij de kiezer en moet vechten om de kiesdrempel te gaan halen. Ook hier dreigen dus moeilijkheden. En ook hier is Europa het belangrijkste thema.

Herverkiezing

Merkel doet het goed in de peilingen, maar ook alleen zolang er niet weer opnieuw veel geld richting Griekenland of een ander Zuid-Europees land gaat. Wat dat betreft heeft Draghi afgelopen zomer de herverkiezing van Merkel wellicht onbedoeld ondersteund met zijn actie. Merkel wist niet hoe snel ze Draghi te hulp moest schieten en haar eigen Bundesbank voorzitter Weidmann moest laten vallen.

Tenslotte is er nog Spanje. De lagere rente heeft de regering Rajoy behoorlijk geholpen. Om steun hoeft hij voorlopig niet te vragen met de huidige lage rente.

Maar de bedoeling was juist dat Spanje de Eurozone om hulp zou vragen als de rente te hoog werd en dat pas dan Draghi in actie zou moeten komen. Maar goed, de huidige situatie is niet ongunstig en kost geen cent. Wat je met woorden niet teweeg kunt brengen.

Urgentie

De ergste angst voor het uiteenvallen van de Eurozone is verdwenen. Belangrijk is dat het gevoel voor urgentie niet verdwijnt. Niet voor niets riep Draghi in zijn toelichting op het meest recente rentebesluit de dames en heren Europese politici op om toch vooral door te gaan met de hervorming van de economie en de aanpak van de overheidsfinanciën.

"Overal in Europa zijn er belangrijke stappen vooruit gezet, maar het werk is nog lang niet af. Voor zelfgenoegzaamheid is het nog veel te vroeg", waren zijn letterlijke woorden.

De belangen om de euro in stand te houden zijn heel groot. Duitsland heeft niets aan een keiharde D-mark en Nederland zou bij herinvoering van de gulden zo’n beetje op de fles gaan. Daarbij vergeleken zijn de huidige bezuinigingen kinderspel.

De markt heeft dat inmiddels ook begrepen, want de euro is fors sterker geworden ten opzichte van de dollar. En dat terwijl de Amerikaanse economie veel harder groeit dan de Europese. 2013 kan voor de Eurozone en de beurzen wel eens een spannend jaartje worden!

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2012 de Gouden Stier voor de Beleggingsexpert van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp.