Afgelopen week was weer volop in het nieuws dat met name jonge mannen hard op weg zijn om zich te ontwikkelen tot een verloren generatie. Meisjes streven jongens in het onderwijs voorbij.

Door Olaf Rutten

De feiten:
- jongens kiezen steeds minder voor technische beroepen met als gevolg een tekort aan technisch personeel, op dit moment 63.000 vacatures
- vanaf 1995 slagen jaarlijks meer meisjes dan jongens voor het vwo en de trend zet zich door
- van alle geslaagden scoren de meisjes gemiddeld 0,3 punt hoger dan de jongens
- op hogescholen en universiteiten studeren meisjes sneller af en met hogere punten
- op de basisschool scoren de jongens bij de Cito-toets iets beter dan de meisjes

Wat is er aan de hand? De Universiteit van Amsterdam organiseerde onlangs een collegereeks onder de titel “Jongens, wat is er aan de hand?”.

Lauk Woltring, deskundige op het gebied van de ontwikkeling van jongens, legt uit: “Mogelijk hebben jongens in het primair onderwijs al een `latente schoolhekel` ontwikkeld, die pas in het voortgezet onderwijs manifest wordt.”

Dit doet me denken aan een voorval bij ons in huis aan het einde van de kerstvakantie. Mijn vrouw vroeg aan onze jongens of ze weer zin hadden om naar school te gaan. Een vriendje gaf direct antwoord: “Nee, geen zin, nog één dag vakantie en we moeten weer naar die hel…”

Zonen

Als vader van zeven puberende zonen maak ik me soms zorgen. Onze jongens voldoen aan het geschetste beeld, ze worstelen met hun leerplicht. Er is maar één persoon in huis die het vwo en de universiteit achter elkaar doorlopen heeft. Juist ja, dat is mijn vrouw.

Zelf behoorde ik ook tot de probleemgevallen op de middelbare school. Voor mij was school ook een hel.

Met zittenblijven en een hoop gedoe heb ik de route havo-mavo-havo kunnen volbrengen. Toen ik op mijn 18e begon aan een hbo-opleiding voelde ik voor het eerst de vrijheid die ik blijkbaar hard nodig had.

Spaans

Als ik nu voor een ouderavond van de jongens op hun school kom, kan ik het nog Spaans benauwd krijgen van het keurslijf dat ik daar ervaar. De docenten doen zeker hun best, ze werken keihard, alleen voor een grote groep jongens werkt het niet. Pijnlijk om te ervaren. Als ouder heb ik geen keuze, de scholen verschillen nauwelijks van elkaar.

Momenteel wordt onderzocht hoe het onderwijs voor jongens kan worden verbeterd. Een aantal maatregelen die genoemd worden zijn: meer mannen voor de klas, probeer jongens te begrijpen, breng discipline aan en gun jongens meer tijd voor hun opleiding. Met name waar het discipline betreft, kunnen ouders een grote rol spelen.

Discipline

Een belangrijk gegeven in dit kader is dat de hersenontwikkeling bij jongens doorgaans anders verloopt als bij meisjes. Daardoor lopen jongens onder meer op het gebied van empathie, sociale vaardigheden en planning achter op meisjes.

Soms heb ik een goed en prettig gesprek met mijn zonen, andere momenten lukt dit totaal niet. Tijdens de afgelopen kerstvakantie waren de jongens vaak uren per dag in de weer met gamen, chillen en social media. In mijn ogen niet echt zingevende activiteiten.

De principes en idealen van de jongens zullen zich vast nog wel ontwikkelen. Althans daar hoop ik op.

Discipline

Volgende week is proefwerkweek. Voor nu even discipline, de Playstation zit voor twee weken achter slot en grendel. Het verbaasde me dat dit zonder protest werd geaccepteerd, al werd me wel toegefluisterd dat ik hun leven niet echt begrijp. Precies datgene wat ik als puber ook tegen mijn ouders zei.

Een voorteken van eigenwijs persoonlijk leiderschap, of gaan ze een toekomst tegemoet achter het aanrecht met aan hun zijde een kostwinnende carrièrevrouw?

Wordt vervolgd.

Olaf Rutten is directeur van opleidingsinstituut Zoek en Leef bv. Een ondernemer pur sang, van krantenjongen tot miljonair, met een passie voor het hand in hand laten gaan van ziel en zakelijkheid. Olaf is auteur van het boek `Minder werken, meer verdienen'.