Laatst was ik getuige van een gekantelde vrachtwagen met kippen. De toegesnelde hulpverleners waren druk in de weer met het vangen van de nog levende kippen. Dat deed mij denken aan uitspraken van de rechter over de fiscale en sociaalverzekeringsrechtelijke positie van kuikenvangers.

Door Arjan Thomassen

Voor degenen onder u die daar niet mee bekend zijn: kuikenvangers zijn meestal schoolkinderen die worden ingezet om in een vlot tempo in een stevige loods vol met van die schattige kleine gele kuikentjes deze te vangen en in dozen te stoppen – voor transport naar hun einde.

Die kuikenvangers krijgen daar een habbekrats voor. De plaatselijke inspecteur had er kennis van genomen en merkte de betalingen aan de kuikenvangers aan als belast loon. Er was immers sprake van een dienstbetrekking, weliswaar een kortlopende, maar dat maakte hem niet uit.

En zo kwam het dat de kippenboer een naheffingsaanslag loonbelasting werd opgelegd terzake de aan de kuikenvangers uitbetaalde bedragen. De boer wist uiteraard niet wat hem overkwam: de vangers deden het toch vrijwillig? Ze konden komen en gaan als ze wilden? Niks dienstbetrekking!

Onverbiddelijk

Maar de rechter was uiteindelijk onverbiddelijk.
 Ons hoogste rechtscollege oordeelde dat de uitgekeerde bedragen onderworpen waren aan de loonheffing. Weliswaar was er geen sprake van een dienstbetrekking, maar wel van aanneming van werk.

En ook dat leidt tot loonheffing. Voor de kippenboer uitermate vervelend natuurlijk. De nageheven loonheffing kon niet meer worden verhaald op de kuikenvangers. Gevolg: dat is dan weer loon, waar loonheffing over is verschuldigd! Zo worden de kuikens wel erg kostbaar.
 Wie denkt dat dit soort situaties een uitzondering is, komt bedrogen uit.

Allerlei soorten gelegenheidsarbeid leidt in de regel tot onderworpenheid aan de loonheffing. En evenzovele malen blijkt dat men zich daar niet bewust van is. Een naheffingsaanslag die in dit soort gevallen wordt opgelegd, leidt in de praktijk gemakkelijk tot een verdubbeling doordat de loonheffing niet verhaald kan worden, heffingsrente verschuldigd is en, als klap op de vuurpijl, vaak ook nog een boete wordt opgelegd.

Fiscaal gevaar

Kortom, de ondernemer die wat losse klusjes laat doen, moet oppassen voor het fiscale gevaar.
 Die strenge regels zien we niet alleen bij de beoordeling of bepaalde werkzaamheden al dan niet in dienstbetrekking worden verricht.

Als daarvan eenmaal sprake is, dan is ook wel zo ongeveer alles dat van de werkgever wordt ontvangen, loon. Maar men kan ook te ver gaan. Zoals een inspecteur die een werkgever eens een naheffingsaanslag had toegestuurd nadat een van diens werknemers de kluis ten eigen bate wat lichter had gemaakt.

De inspecteur vond dat er sprake was van loon waarover loonbelasting is verschuldigd. Dit ging de rechter echter te ver: de inhoud van de kluis kon niet worden beschouwd als loon en dus hoefde de werkgever daar geen loonbelasting over in te houden.

Arjan Thomassen is belastingadviseur bij FSV Adviseurs Eindhoven B.V te Eindhoven en is daarnaast als parttime universitair docent Belastingrecht verbonden aan Maastricht University. Volg hem ook op Twitter.com/athomassen60.