Het regeerakkoord staat vol goede voornemens. Er worden dan wel rigoureuze bezuinigingen doorgevoerd met de achterliggende gedachte dat gedeelde smart, dan wel halve smart is, maar ook met de insteek dat de sterkste schouders de zwaarste lasten te dragen krijgen.

Door Martine Hafkamp

De financiële sector ligt natuurlijk al langer onder vuur. Eén van de punten uit het regeerakkoord is het invoeren van een verplichte bankierseed. Ook zullen voortaan niet alleen beoogde bestuurders van banken, verzekeraars en andere financiële instellingen worden gescreend, maar ook bankmedewerkers die verantwoordelijk zijn voor ‘transacties met hoge risico’s’.

Het moet met deze eed van trouw aan de klant echter niet zo worden als in het liedje ‘Een beetje’ waarmee Teddy Scholten in 1959 het Eurovisie Songfestival won. ‘Soms vergeet je wel een beetje gauw, je eedje van trouw’.

Klantbelang voorop

Ik blijf het absurd vinden dat voor de zoveelste keer formeel moet worden aangegeven dat niet het bankbelang, maar het klantbelang voorop moet staan. Een paar jaar geleden moest er zelfs een commissie in het leven worden geroepen om tot die toch erg voor de hand liggende conclusie te komen.

Heel schrijnend is het dat het blijkbaar tevens nodig was om in het regeerakkoord op te nemen dat het nieuwe kabinet zich op het standpunt dat producten die niet in het belang van de klant zijn, niet meer mogen worden verkocht.

De klant mag niet langer het kind van de rekening zijn en moet beschermd worden tegen kwaadwillende en inhalige bankiers. Dat standpunt onderschrijf ik van harte. Het principe is immers kinderlijk eenvoudig; als het je klant goed gaat, gaat het jezelf ook goed.

Bankierseed mag veel breder

Ik denk echter dat de nu in te voeren bankierseed veel breder mag worden getrokken en voor veel meer, omdat ik, door schade en schande wijs geworden, niet meer per definitie uit ga van het goede in de mens. Lang niet alle schouders kunnen de weelde dragen.

Wat te denken met al het belastinggeld dat door veelal onbekwaam bestuur in schier bodemloze putten en ondefinieerbare prestigeprojecten verdwijnt? In het warme Nederlandse politieke bad worden er regelmatig functies gegund aan personen die daarvoor niet bij uitstek het meest gekwalificeerd zijn.

En wat te denken van de waarde van opgebouwde pensioenen en vermogen die door extra belastingheffingen en andere (kunstmatige) ingrepen wordt uitgehold?

Aandelenkapitaal

Dan heb ik het nog niet gehad over al het aandelenkapitaal dat op de beurzen in rook is opgegaan door mismanagement. De lange termijn doelstellingen van de onderneming werden veelal ondergeschikt gemaakt aan de korte termijn waardeontwikkeling van het eigen optiepakket.

Hoeveel waarde van beursgenoteerde ondernemingen is door (dure) overnames niet uit Nederland vertrokken en hoeveel (kleine) beleggers wel niet hebben door mismanagement een scheur in hun broek opgelopen?

Provisieverbod

In dat kader ben ik aan de andere kant wel bezorgd voor de ontwikkelingen volgend jaar, als het provisieverbod van kracht wordt. Ook hier leiden de goeden weer onder de kwaden.

Het is niet dat ik de meeste Nederlanders niet handelingsbekwaam acht, maar ik denk dat veel mensen uit de veelal verkeerde kostenoverwegingen niet per sé de beste keus voor hen zullen gaan maken. Daar zullen we dan helaas pas weer over een paar jaar achter komen.

Zo merk ik nu al dat veel beleggers rendement missen, doordat afgelopen jaar de vrijstellingsgrens met betrekking tot de prospectusplicht van 50.000 naar 100.000 euro is verhoogd.

'Institunionele' obligaties

De markt van de ‘institutionele’ obligaties is nu eenmaal aanzienlijk interessanter dan die van de ‘retail’. Het is eigenlijk van de zotte dat de kleine belegger daardoor veel interessante(re) obligaties van grote beursgenoteerde multinationals ontzegd wordt.

De bankierseed zal het bewustzijn in de financiële sector ten goede komen, maar het is niet het ei van Columbus dat de burger tegen alles zal beschermen. Mensen zijn creatieve wezens en op zoek naar meer rendement zullen er ongetwijfeld nieuwe wegen gevonden worden buiten het reguliere toezicht om. Dat is in het verleden nooit anders geweest.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp