Opdoeken, die Algemene Energie Raad

Duurzame energie draagt bij aan de economische vooruitgang van Nederland. De Algemene Energie Raad snapt dit niet: opheffen dus die club!

Door Jan Rotmans

Vorige week schoot de Algemene Energie Raad uit de heup met een advies waarvan de strekking was dat de overgang naar duurzame energie kost de schatkist miljarden euro’s per jaar kost. Het advies was helaas niet gebaseerd op een doorwrochte analyse (2 A4tjes…), maar was vooral een ingeving gestuurd door fossiele belangen.

Wie alleen kijkt naar de baten van het huidige fossiele energiesysteem en naar de kosten van een duurzame energievoorziening komt tot zo’n eenzijdige en dus misleidende rekensom.

Overheidssteun

Voor een evenwichtige analyse moeten we kijken naar de kosten en baten van het oude, fossiele energiesysteem en hoe die zich verhouden tot de kosten en baten van een duurzame energievoorziening. Kijken we naar de kosten van fossiele energie, dan moeten we dat uitsplitsen naar ondersteunende uitgaven en naar maatschappelijke kosten. De overheid stimuleert jaarlijks met 5.8 miljard euro via 53 (!) overheidsingrepen fossiele energie (Ecofysrapport 2011), terwijl duurzame energie met 1.5 miljard wordt gesteund.

De maatschappelijke schade van fossiele energie (die niemand nu betaalt, maar wel ooit betaald moet worden) is nogal onzeker, maar orde grootte schattingen variëren van een paar miljard euro per jaar tot 10 miljard euro per jaar. De baten van fossiele energie betreffen vooral inkomsten via energiebelasting en accijnzen. Voor gas is dit 10-12 miljard euro per jaar aan inkomsten voor de schatkist.

Opbouwen

Bekijken we de kosten en baten van duurzame energie, dan vergt het opbouwen van een nieuwe infrastructuur voor duurzame energie miljarden euro's, alleen al de aanpassing van de bestaande netten kost ca. 1.5 miljard euro per jaar. De baten van duurzame energie zijn echter ook evident. Niet alleen de enorme hoeveelheid vermeden CO2-uitstoot die wordt vermeden, als ook de vermeden andere maatschappelijke schade; bovenal levert duurzame energie een enorme impuls op voor de groene economie.

Elke euro investering in schone energie levert 3 euro economische winst op in termen van economische structuurversterking, innovatie en werkgelegenheid. Daarentegen kost elke euro investering in fossiel energie de samenleving 2 euro.

Nieuwe verdienmodellen

Bovendien horen bij een schone energievoorziening nieuwe verdienmodellen. Volgens deze nieuwe verdienmodellen kan de schatkist meeprofiteren van de omschakeling naar duurzame energie: via accijnzen voor schone energie, via een opslag op elektrisch laden, via het differentiëren van fiscale tarieven voor duurzame energie versus fossiele energie, via concessies voor windmolens, zonne-energieparken, etc.

Kortom, dit zijn geheel nieuwe inkomstenbronnen uit een duurzame energievoorziening die de overheid kan en moet aanboren. Dit kan de overheid miljarden euro’s per jaar opleveren.

Het meest overtuigende argument voor een versnelde transitie naar duurzame energie is dus het economische argument. Sterker nog: iedereen die de overgang naar duurzame energie (bewust of onbewust) vertraagt, blokkeert daarmee de economische vooruitgang van Nederland.

Dat geldt dus ook voor de Algemene Energie Raad: opheffen!

Jan Rotmans is hoogleraar op het gebied van duurzaamheid en transities en internationale autoriteit op dit gebied. Hij is friskijker, dwarsdenker, kantelaar en zeer actief twitteraar: Twitter.com/janrotmans

Tip de redactie