In de VS ligt een recessie op de loer. De komende presidentsverkiezingen maken het er niet makkelijker op.

Door Martine Hafkamp

In de aanloop van de presidentsverkiezingen van 6 november aanstaande maakte Obama enkele weken geleden zijn nieuwe campagneslogan bekend. Bij de vorige verkiezingen waren twee van zijn slagzinnen ‘Yes we can’ en ‘Change’.

Nou, de wereld is wel degelijk veranderd, al zijn van deze veranderingen natuurlijk niet wat hem voor ogen zal hebben gestaan. Zo was daar niet alleen de huizenmarkt die ineenstortte, maar stegen ook de voedselprijzen en de werkloosheid en daalde het gemiddelde spaartegoed.

Dit keer is er gekozen voor ‘Forward’ en ‘It begins with us’. Deze slogan met een toch vooral socialistisch dan wel communistisch verleden, is koren op de molen van de Republikeinen. Zijn tegenstrever Romney stak er gelijk de draak mee door te zeggen: ‘Voorwaarts, wat voorwaarts, waarheen? Over de klif soms?’

Nu zal Romney daar ongetwijfeld niet de beruchte fiscal cliff mee bedoeld hebben waar de Verenigde Staten op afstevent. Dan schiet hij zich immers in z’n eigen voet. Consumenten die potentieel minder te besteden krijgen, dat zal hem weinig kiezers opleveren.

Het is echter zo dat aan het einde van het jaar een aantal belastingmaatregelen, stammend uit de tijd van Bush, afloopt. Daardoor zullen er automatisch bestedingsreducties van de Amerikaanse overheid plaatsvinden. Het gaat daarbij om heel forse bedragen.

Huizenmarkt

Vooralsnog ontwikkelen de macrofactoren zich grotendeels de goede kant uit. De huizenmarkt klimt na jaren van dalingen heel voorzichtig uit een diep dal. Mede als gevolg hiervan stijgt het vertrouwen van de Amerikaanse consument.

Het stijgende vertrouwen wordt tevens gevoed door de dalende prijzen aan de pomp. De werkloosheid daalt, zij het te langzaam.

Sterker nog, het werkloosheidspercentage liep in mei met 0,1 procentpunt op naar 8,2 procent. De orders voor duurzame goederen die onlangs uitkwamen, waren echter niet slecht. Hoewel het groeicijfer over het eerste kwartaal neerwaarts werd bijgesteld, doet de Amerikaanse economie het aanzienlijk beter dan die van Europa.

Schulden

Toch staan de overheidsfinanciën van de Verenigde Staten er niet zo rooskleurig voor als uit deze ontwikkelingen naar voren lijkt te komen. Dit springt alleen minder in het oog, omdat de schulden door de lage rente eenvoudig te financieren zijn.

De rente op Amerikaanse Treasuries is bijna tot een historisch dieptepunt gedaald en de dollar wordt ten opzichte van de euro snel sterker. Afgelopen week daalde de euro voor het eerst in twee jaar tot onder 1,24 dollar.

Het is een feit dat de Amerikaanse schuld groter is dan die van Europa. Sterker nog, Californië staat er net zo slecht voor als bijvoorbeeld Griekenland. De Amerikanen hebben echter het grote voordeel dat zij over de grootste obligatiemarkt ter wereld beschikken.

Als Europa er in zou kunnen slagen de krachten te bundelen, dan zouden wij die rol van de meest liquide staatsobligaties kunnen overnemen. Vooralsnog lijkt dat echter hele verre toekomstmuziek.

Rampzalig

Als er in de Verenigde Staten voor het einde van het jaar niets gedaan wordt, is het totale effect rampzalig, niet alleen voor de Verenigde Staten zelf, maar ook voor de rest van de wereld. De verwachte gemiddelde groei van 2,5 procent zou dan zo maar kunnen terugvallen naar een krimp van 1,5-2 procent. Een recessie in de Verenigde Staten is niet iets waar we met z’n allen op zitten te wachten, dat is niet iets waarvan we hopen dat het ‘met ons begint’.

De komende presidentsverkiezingen zullen de zaak compliceren. Ook in de Verenigde Staten zijn de standpunten verhard. De moeizame onderhandelingen over de verhoging van het kredietplafond vorig jaar staat ons wat dat betreft natuurlijk nog helder voor de geest.

In het geval de Republikeinen en de Democraten voor het einde van het jaar geen overeenstemming bereiken, dan resteert er inderdaad een klif… En ja, dat soort ontwikkelingen maken een nieuwe ronde kwantitatieve verruiming (QE) steeds waarschijnlijker.

De markten lijken er steeds meer op te anticiperen en lijken het ook steeds meer nodig te hebben. QE3, een nieuwe pijnstiller, verder voorwaarts in afwachting van en hopend op het zelf genezend vermogen.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp.