Soms kom ik organisaties tegen die vermoeid zijn, niet vooruit te branden. Niks wil meer echt lukken, de bemensing is der dagen zat.

Door Rob Wagenaar

Het is ook een teken des tijds. Moe van het reorganiseren en bezuinigen en gewoon het vechten tegen de concurrentie of voor voldoende klanten beu. Een enorme uitdaging. Hoe keer je dit schip?

Ik herinner mij dat wij met een vorig bureau een nummer van het voorname tijdschrift M & O mochten vullen met onze artikelen. Het was 1984 en Nederland krabbelde omhoog uit de crisis van begin tachtiger jaren van de vorige eeuw.

Revitalisering

Revitalisering heette dat nummer, kennelijk ook gekozen met het oog op door de crisis geteisterde en daardoor te neer geslagen organisaties. L’Histoire se répète, ook nu komen we dat soort bedrijven tegen.

Als er een grauwe deken is neergedaald en er geen beweging meer in is te krijgen is, dan zijn eigenlijk alleen barse maatregelen aan de orde. De meest drastische: opheffen die club!

Het is voor alles en iedereen vreselijk om het lijden te rekken. Vooral voor werknemers is het veel beter een andere werkkring te zoeken. En als er nog wat vitaals overblijft dan wordt dat snel genoeg opgepikt door diegenen die dat echt zien zitten. Het soms gewoon nodig, het opheffen van een club die niet meer functioneert.

Afscheid nemen

Een tweede forse maatregel is het afscheid nemen van een groot deel van het personeel, waaronder vaak het gehele management. Laat anderen hun tanden er maar eens in zetten en die moeten dan wel de ruimte krijgen. Nieuwe bezems vegen schoon en wie weet kan de organisatie dan uit haar as herrijzen.

Maar vaak zijn deze maatregelen niet haalbaar. Ik ga maar niet in op de redenen, we leven in Nederland als u begrijpt wat ik bedoel. In zo’n geval zijn creatieve en ook drastische interventies aan de orde.

Je moet als het ware simuleren dat er een geheel nieuwe start wordt gemaakt. Om energie vrij te maken is het nodig leiding en medewerkers via een geënsceneerde catharsis vers en vol gemotiveerd een nieuwe start te laten maken.

Shocks zijn nodig. Twee weken met elkaar op survival. Een complete verhuizing op de kortst mogelijke termijn. Nieuw management met een geheel andere stijl van leidinggeven en werken. Dat soort ingrepen. Door organisatieadviseurs worden dit soort voorstellen maar zelden gedaan.

Don’t rock the boat, je zal maar eens een belang schenden. Toch blijkt vaak dat stevige interventies nodig waren om het bedrijf te redden.

Survival of the fittest

Een oud adagium is dat die bedrijven en organisaties overleven die het beste in staat zijn zich om te vormen en zich aan te passen aan nieuwe tijden.

Eigenlijk niets anders dan” survival of the fittest” het vaak verkeerd begrepen theorema van Herbert Spencer (en dus niet door Darwin bedacht). Je moet bewegen, leren, veranderen en je aanpassen, dan slaat de vermoeidheid niet toe en blijf je goed functioneren.

Naschrift
De NUzakelijk redactie heeft dit alles goed begrepen, wil bewegen en neemt afscheid van een aantal columnisten. Ik ben er daar één van, dus….

Als organisatieadviseur zeg ik: is wellicht nodig! Als enthousiast columnist met een groeiende schare lezers ben ik een beetje bedroefd.

Volgende week mijn laatste column! En uitkijken naar een nieuw begin als schrijver!

Rob Wagenaar is organisatieadviseur ( deze bijdrage met dank aan Martijn van de Mandele)
rob.wagenaar@wagenaarhoes.nl