Het onderwijs klaagt over een gebrek aan afstudeerstages. En, bedrijven klagen over het gebrek aan werkervaring bij jonge afstudeerders. Kip of ei?

Door Walther Ploos van Amstel | Delaatstemeter.nl

De ‘war for talent’ is gestart. De krapte op de arbeidsmarkt wordt steeds nijpende. Er stroomt te weinig jong talent naar het bedrijfsleven. Om jong talent naar zich toe te trekken en de kloof tussen opleiding en het bedrijfsleven kleiner te maken zijn er veel initiatieven.

De roemruchte Nederlandse topsectoren melden dat de aansluiting tussen het onderwijs en het bedrijfsleven beter moet. Onderwijs zal nog wendbaarder moeten worden.

Dat gebeurt door een intensieve uitwisseling van kennis tussen de wereld van de ondernemers en de werelden van onderwijs en onderzoek. Daarbij horen afstudeerstages bij bedrijven, maar die afstudeerstages leiden vaak tot teleurstelling bij de student en het bedrijf. Waarom eigenlijk?

Vraagsturing

Bedrijven komen vaak met praktische vragen bij de universiteit of hogeschool: "Maak voor ons een ISO-procedureshandboek",  "schrijf werkinstructies voor onze helpdesk", "bepaal hoeveel voorraad er teveel ligt".

Dat zijn best nuttige onderwerpen. Maar, vaak veel te praktisch en te weinig ‘integraal’ om de student in de laatste fase van de studie te kunnen beoordelen op zijn of haar beroepscompetenties. De studenten zijn geschoold in het zelfstandig kritisch beschouwen van de situatie, knelpunten te herkennen, verschillende oplossingen tegen elkaar af te wegen.

Een student moet een serieuze opdrachten krijgen. Niet klusjes die even zijn blijven liggen.

Onderzoek

Ik zit 25 jaar in het onderwijs. Elk jaar begeleid ik zo’n 20 studenten bij hun afstudeerscriptie. Vroeger was dat steevast een stage gekoppeld aan literatuuronderzoek. Vandaag is dat vooral nog literatuuronderzoek zonder onderzoek in de wereld van alledag..

Niet dat er niet genoeg aanvragen voor stages binnenkomen, maar het lukt gewoon niet om de studenten fatsoenlijk te begeleiden.

De begeleidingstijd die een docent krijgt voor afstudeerders is gedaald van meer dan 100 uur naar, bij veel opleidingen, minder dan 25 uur. Universiteiten zijn er toch vooral ook zijn om wetenschappelijk onderzoek te doen, daarover internationaal te publiceren, en ze worden ernstig op hun budgetten gekort. Wie het daar niet mee eens is had D66 moeten stemmen.

Doet een student dan toch een stage, dan leidt dit tot teleurstelling bij bedrijven die de stagebegeleider hoogstens een keer zien en zelf veel tijd in de begeleiding van de stagiair moeten steken, met uiteindelijk magere resultaten.

Wel of geen stageplek?

Studenten zien de afstudeeropdrachten als de opstap naar een eerste baan. Investeren in afstudeerders, is investeren in de toekomst. Voor wie twijfelt of een afstudeerstage voor zijn bedrijf nuttig is heb ik enkele adviezen.

Besef dat een student zelfstandig onderzoek moet doen. Het doel van de afstudeerstage is niet in een eerste plaats het opleveren van een goed rapport voor een bedrijf, daarvoor huur je een consultant in. Het doel is een toetsing van de competenties van de student en af en toe leidt die toetsing tot een onvoldoende

Selecteer de student, en de begeleider zorgvuldig, en maak duidelijke afspraken over de begeleiding, ook intern, van deze student. Besef dat de begeleider er is om te toetsen of de student voldoet aan de eisen van de opleiding. Niet als adviseur.

Ervaring

Selecteer een onderwerp dat past bij het onderzoeksprogramma van de universiteit of hogeschool. Wij zijn dolblij met die rijke ervaring uit de praktijk voor ons onderwijs en onderzoek. Dan wordt de afstudeerstage er een waar de student, de organisatie en het onderwijs samen van profiteren.

De resultaten van het onderzoek moeten beschikbaar zijn voor het onderwijs en onderzoek. Daar was het bij de aansluiting tussen onderwijs en bedrijfsleven om te doen. Geheimhouding van de resultaten, en het niet kunnen meenemen hiervan in het onderwijs passen daarbij niet.

De investeringen in het begeleiden van studenten betalen zich dubbel en dwars terug als de student bij het bedrijf blijft. Bedrijven zullen vervolgens zelf de brug moeten slaan tussen de theoriecompetente jonge vrouw of man en de harde praktijk van alledag. Dan gaat prima met coaching en management trainee-programma’s.

Walther Ploos van Amstel is docent logistiek aan de Hogeschool van Amsterdam en supply chain expert bij TNO Mobiliteit en Logistiek. Volg Walther ook op Twitter.com/Delaatstemeter.