Er zal vast wel een Oosterse wijsheid zijn die de mens aanraadt in de eindeloze deining van de tijd niet te kijken naar de hoge golven, maar naar die kleine rimpeling die het water nauwelijks beroert. Zo niet, dan leg ik hierbij mijn rechten vast.

Door Paul Verburgt

Een wijsheid is iets wat je normaliter niet doet. De mens in al zijn zwakte.

Hoge golven, grote gebeurtenissen, je ziet ze van kilometers aan komen. Ze kunnen je blij maken of schrik aanjagen, maar echt verrassen doen ze niet. Toch zijn ze het gesprek van de dag.

Neem onze eigen, meest actuele golf, het Wandelgangenakkoord. Zeven weken sur place in het Catshuis, hangende pootjes in Vak K, het land misschien wel naar de ratsmodee en dan opeens Yes we can!

Burgerlijke gêne

Begrijp me niet verkeerd. Ik vind het grote klasse van D66, Christen Unie en Groen Links om met VVD en CDA de boel te regelen, in een etmaal nog wel. Maar het zat erin, het kon niet uitblijven.

Wie goed luisterde hoorde het rommelen in het politieke midden. Daar zetelt nog steeds de redelijkheid. Doorsnee fatsoen, alledaagse burgerzin, moed omdat het moet.

Daarom houd ik van de middenpartijen. Als het nodig is, staan ze er. Het kan even duren, maar uiteindelijk pakken ze het stuur. Daar hoort een zekere burgerlijke gêne bij en dus gaat het gepaard met metaforen als ‘over de schaduw heen springen’, maar u en ik weten dat ze het eigenlijk doodnormaal vinden. Goddank.

Kroegruzie

Iets heel anders dan de naar-de-mond-praters en bangmakers op de vleugels. Ze brengen de wereld terug tot het leed dat hun maatmens wordt aangedaan, of die nu Henk of Ingrid heet dan wel politieman of leraar is.

De dader is de elite of Europa en daar moet dan ook de ‘rekening’ naar toe. Voor dit soort partijen is de crisis niets meer dan een kroegruzie: ‘Wij betalen niet mensen, sla d’r op!’

De verkiezingscampagne wordt één grote poging het politieke midden te betrekken in deze matpartij. Op de radio en de tv mochten we de eerste schermutselingen al meemaken. Ze zullen het wel debatteren noemen, maar het zijn monologen, ten dele door elkaar heen uitgesproken en nooit bedoeld om de gesprekspartner op een andere gedachte te brengen, laat staan zichzelf.

Regeerakkoord

Als ik middenpartij was, zou ik alles op alles zetten om het Kunduz-akkoord uit te bouwen tot een volwaardig regeerakkoord en daarmee gezamenlijk als ‘coalitie van de verantwoordelijken’ de verkiezingen in te gaan.

Dat is veel democratischer en transparanter dan het eentonig debiteren van je partijprogramma dat er na de verkiezingen toch aan moet geloven. Ik weet zeker dat de Nederlanders massaal met zo’n democratisch experiment zullen meegaan.

Hoewel, experiment... dat valt wel mee: onze eigen parlementaire geschiedenis kent diverse voorbeelden van zo’n aanpak.

Sterk merk

De deelnemende politieke partijen hoeven heus niet bang te zijn dat de kiezers ze opeens één pot nat vinden. Ieders ‘merk’ is zeer sterk. Dat hoeft echt niet keer op keer ingepeperd te worden.

Nederland wil bestuurd worden en wil dus weten door wie en met welke doelen en maatregelen. Geef ons dat! Vóór de verkiezingen en niet maanden erna, onherkenbaar en onbeïnvloedbaar.

Wellicht is de stap nu nog te groot. Misschien vallen de middenpartijen terug in de reflex van uitleggen en afzetten. Dan de volgende keer maar en dat zal snel genoeg zijn als het politieke spectrum verder fragmenteert.

Rimpeling

U merkt het, ik wind me net zo op als al die andere columnisten en opiniemakers. Tegelijkertijd realiseer ik me dat al dit verkiezingsgedoe een golf is, een hoge, maar evengoed een golf. Geen rimpeling.

Voor een rimpeling die nu nog niet het water beroert, moeten we in Noord-Korea zijn. Ik las het verhaal over een gids die buitenlandse toeristen rondleidt. Een man die zuiver op de communistische graat moet zijn, want anders word je geen gids. Hij wilde even de iPad van zijn gasten vasthouden, om vervolgens geroutineerd Angry Birds te gaan spelen.

Er is daar iets op gang aan het komen, denk ik.

Paul Verburgt was jarenlang directeur van organisaties in de publieke en private sector en werkt nu als adviseur vanuit zijn bedrijf Minimalmanagement. Hij schreef de boeken Bazenbargoens en Heel Herkenbaar. Volg hem ook op twitter: paulminimal.