Deze week in mooi gezelschap de moeizame positie van de klassieke professional besproken. Wie heeft nog vertrouwen in zijn tandarts, waar is de solide raadsman in het bedrijfseconomische verkeer, de registeraccountant gebleven en hoe heeft het kunnen gebeuren dat zelfs de notaris zorgelijk commercieel is geworden.

Door Rob Wagenaar

Focus in de discussie was het gebrek aan vertrouwen dat de Nederlander in deze geïnstitutionaliseerde professies heeft. Een jarenlang slijtage proces met opzichtige missers, veel persaandacht en uit de hand gelopen vrije markt effecten heeft tot aanzienlijke erosie geleid. Hoe winnen we als vrij beroepers dat vertrouwen weer terug?

Te paard

Het platgetreden gezegde luidt dat vertrouwen de voet komt en galoperend te paard vertrekt. Toch heb ik het gevoel dat er vele jaren over heen zijn gegaan voordat zowel beroepsbeoefenaren als de bevolking in brede zin haar kijk op de vertrouwenspositie van beroepen heeft herzien.

Wij zijn allemaal in de kern behoudend, zeker als het om vrij fundamentele zaken gaat. Met de toenemende complexiteit in ons persoonlijke en zakelijke leven is het erg handig als je niet achter alles vraagtekens hoeft te zetten, als je op sommige zaken en personen kan blindvaren. En daar hoorden de klassieke professies zeker bij. Niet voor niets kleefde aan hen termen als: vertrouwensman in het maatschappelijke verkeer of raadsman in moeilijke tijden. Een arts moet je kunnen vertrouwen, je accountant beheerst een vak dat ver van je af staat, op hem moet je kunnen steunen.

De hooggeleerde Cools heeft jaren geleden een proefschrift over deze materie geschreven onder de titel: Controle is goed, vertrouwen is beter. Voorwaar een hele titel voor een registeraccountant.

Vertrouwen moet

Toch is dat de essentie: er is geen leven zonder vertrouwen. Installeert u ook camera’s in huis om in uw afwezigheid te kunnen controleren wat uw partner zoal uitspookt? Opvoeden is vooral vertrouwen geven. Uw bedrijf krijgt u niet winstgevend als u niet zonder meer op uw collega’s en medewerkers kunt vertrouwen. Controle is duur, erg duur. En dat naast een hele serie andere nadelen in de sfeer van de efficiëntie en motivatie van mensen. De hoogste kwaliteit kent vaak erg lage controlekosten.

En dus is het heel erg destructief als we de hoogwaardige vrij beroepers met diepe kennis over zaken die de meesten van ons niet kunnen volgen, als we juist deze mensen niet meer kunnen vertrouwen. Wij maakten ons dus in de bijeenkomst van deze week zorgen. En waren bezig met ”hoe het tij te keren”.De discussie waaierde uit van “echte toegevoegde waarde leveren en dat ook goed communiceren” tot “transparantie laten zien in hoe wij functioneren”. 

Soms zijn wij (de professionals) zozeer verzonken in ons eigen vakgebied, dat wij niet meer begrijpen dat onze cliënten en de bevolking in bredere zin ons geheel zijn kwijt geraakt. Uitleggen wat wij doen, vooral op de gebieden die wij als vanzelfsprekend ervaren, is dus barre noodzaak. Deze week een bijdrage van een collega gelezen, waarin hij uitlegde hoe de relatie ligt tussen een bruto uurtarief voor de cliënt en een persoonlijk jaarsalaris. Dat soort dingen dus.

Rob Wagenaar is organisatieadviseur. Email: rob.wagenaar@wagenaarhoes.nl