Het huidige debat over de hervorming van de arbeidsmarkt leidt aan dezelfde soort tunnelvisie, die ervoor heeft gezorgd dat de opkomst en groei van het aantal zelfstandige professionals lange tijd onopgemerkt bleef.

Door Linde Gonggrijp

Dat proces voltrok zich volledig buiten de geijkte kaders van het werkgevers-werknemers overleg en buiten het zicht van de sociaal-economische beleidsmakers.

Terwijl in de buitenwereld de arbeidsmarkt al lang aan een autonoom proces van hervormingen bezig is, wordt onder de Haagse polderstolp en in het Catshuisoverleg als het over de arbeidsmarkt gaat nog steeds geredeneerd in traditionele werkgevers-werknemerstermen.

De honderdduizenden die inmiddels als ondernemende vakmensen hun brood verdienen, luisteren en lezen met verbazing naar de verhalen over de noodzaak van hervormingen op de arbeidsmarkt, de wens tot meer flexibiliteit, de nullijn, aanpassingen van de WW en het ontslagrecht. Dat gaat niet over hen.

Nullijn

Zij opereren immers al lang flexibel en vinden zichzelf onder druk van de crisis steeds weer opnieuw uit. Ze weten heel goed wat de nullijn is en beroepen zich niet op werkloosheid- of ontslagrechten. Zij zijn de ware hervormers van de arbeidsmarkt, maar ze worden daarvoor niet beloond. Integendeel!

Daar waar ze in beeld komen worden ze door de overheid belaagd met bureaucratische regels en door politieke partijen neergezet als graaiers of tot schijnzelfstandigheid gedwongen zwakkelingen. Werkgevers omarmen ze als de flexibele schil waar je verder niet in hoeft te investeren en veel vakbonden zijn nog steeds behept met de neiging om ze onmiddellijk onder een CAO te willen brengen of ze anders te negeren.

Voortouw

Het Catshuis en het Binnenhof zouden zich moeten realiseren dat de hervorming van de arbeidsmarkt voor het grijpen ligt als er eindelijk eens wordt begonnen met het investeren in de mensen die allang het voortouw hebben genomen bij de veranderingen waar nu zo voor wordt gepleit. Maak een bestaan als zzp’er aantrekkelijker door die groep een echte positie te geven in de sociaal-economische ordening. Geef ze een herkenbare en zelfstandige plaats in de sociale- en pensioensystemen.

Hervorm de financiële sector, zodat die eindelijk eens begint zelfstandige professionals te faciliteren met leningen voor hun bedrijf, hypotheken voor hun huis en betaalbare arbeidsongeschiktheidsverzkeringen. Schep waarborgen voor het op peil houden van vakkennis. Vereenvoudig de fiscale en juridische relatie die zelfstandige professionals als ondernemer hebben tot de overheid en tot hun opdrachtegevers.

Heren en dame in het Catshuis zorg voor een gelijk speelveld en bestrijdt de nu bestaande rechtsongelijkheid. Zie de opkomst en de groei van het aantal zelfstandige professionals als een emancipatiebeweging van zelfbewuste mensen die gekozen hebben voor zelfstandigheid en tegen het werknemerschap, in plaats van als bijverschijnsel van de economische crisis.

Ondernemend

Een situatie waarbij zelfstandigen ondernemend hun werk kunnen organiseren en bedrijven hun personeelsbeleid kunnen bouwen op de flexibele inzet van mensen zorgt voor een alternatief voor de huidige starre arbeidsmarkt. Daar moet je dus nu in investeren in plaats van onder het mom van bezuinigingen aan het verkeerde eind beginnen en slechts bestaande rechten ter discussie stellen zonder alternatief.

De arbeidsmarkt hervormen doe je door te investeren in zzp’ers. En het mooie is dat als je dat doet de gewenste besparingen wel degelijk gaan optreden, maar dan als onderdeel van een positieve ontwikkeling!

Linde Gonggrijp is directeur van FNV Zelfstandigen en lid van de Sociaal Economische Raad (SER).