Met verbazing zien wij dat bedrijven er raar van op kijken als ze niet meer schulden mogen maken van hun bank. De terughoudendheid van banken groeide zelfs uit tot een pers-issue, waarna natuurlijk kamervragen gesteld werden.

Door Daan van der Loo en René Verbrugge

Uit onderzoek van EIM (*) blijkt dat jaarlijks 20 tot 25 procent van de bedrijven financiering zoekt. Voornaamste reden hiervan blijkt niet de wens te investeren, maar groei van het werkkapitaal (debiteuren, voorraden, onderhanden werk).

Uit een ander EIM-onderzoek (**) blijkt dat vlottende activa In het MKB hoog zijn; ze vormen gemiddeld 63 procent van de activa op de balans. Er zit dus meer geld in voorraden, debiteuren en onderhanden werk dan in machines, inventaris en gebouwen.

Ook de vlottende passiva (crediteuren, belastingschuld, rekening-courant krediet) blijken omvangrijk. Ze vormen gemiddeld 41 procent van de balans.

Het is volgens ons veel verstandiger (want minder rentekosten en grotere slaagkans) om de problemen bij de bron aan te pakken en het werkkapitaal beter te beheersen en terug te dringen. Oorzaak van de groei in het werkkapitaal zijn de dagelijkse beslissingen, die medewerkers nemen en die doorwerken in het werkkapitaal.

Bijvoorbeeld een grote klant, die een langere betaaltermijn vraagt; de inkoper, die een grote order plaats om extra korting te krijgen; de verkoopmedewerker, die klanten 'altijd direct leverbaar' belooft; het project dat uitloopt zodat ook de facturering van termijnen stagneert.

Dagelijks loopt het werkkapitaal dus tientallen keren het gevaar te groeien. De oplossing is om intern goed in beeld te brengen hoe beslissingen het werkkapitaal beïnvloeden en duidelijke afspraken over werkkapitaal-beslag met beslissers te maken.

Gang naar de bank

Daarmee wordt een gang naar de bank voorkomen. Deze keuze leidt immers tot meer financieringskosten en het risico dat de bank nul op rekest geeft. Wanneer desondanks extra vermogen nodig is, is het beter om meer eigen vermogen aan te trekken; dit is – anders dan gedacht – gemakkelijker èn goedkoper.

Wij vinden dat er sprake is van een attitude-probleem (onvermogen om de dagelijkse gang van zaken aan te sturen) bij veel managers en ondernemers.

Banken krijgen ten onrechte de schuld, maar hebben wel zelf de te grote vraag naar hun kredietverlening - die fungeert als pijnstiller – geschapen, terwijl de operationele problemen onopgelost blijven.

Daan van de Loo en Renė Verbrugge helpen bedrijven en instellingen hun werkkapitaal te verlagen. Zij zijn bereikbaar via werkkapitaal@xs4all.nl

(*1) EIM, Financieringsmonitor 2011, augustus 2011
(*2) EIM, Financiering van MKB bedrijven, 27 januari 2011