Aandelen hebben het, sinds de start van dit decennium, slecht gedaan. Het bedrag dat een belegger begin 2000 in een breed gespreide aandelenportefeuille zou hebben gestopt (bijvoorbeeld in een indexfonds), zou elf jaar later nog altijd nauwelijks zijn toegenomen.

Door Fred Huibers | HEK Value Funds

Zelfs niet als de dividenden die de aandelen genereren, zouden zijn herbelegd. Een duidelijk tegenvallend resultaat. Zeker als dat vergeleken wordt met de rendementen die de obligatiemarkten in de meeste Westerse landen hebben laten zien.

Inmiddels zijn veel beleggers zodanig teleurgesteld in de aandelenmarkten dat zij hun belangen aldaar flink teruggebracht hebben en het geld herbelegd hebben in, vooral, obligaties.

Dat effect wordt nog verder versterkt als er sprake is van dekkingstekorten. Vaak wordt dan veiligheidshalve maar gekozen om de riskant geachte aandelen van de hand te doen en het geld in de veilig geachte obligaties te stoppen.

Angst

Hierdoor zijn de prijzen van obligaties tot grote hoogten opgestuwd. Zo hoog dat het effectief rendement voor tienjaars staatsobligaties in de belangrijkste markten gedaald is naar rond de twee procent.

In het geval van Japan krjijgen beleggers in staatsschuld zelfs nog lagere rendementen. Vaak is de beloning dan nauwelijks hoger dan de verwachte inflatie. Wat dit aangeeft is dat beleggers zodanig bang zijn voor risico's dat zij bereid zijn genoegen te nemen met een reëel nul-rendement.

Angst is een slechte raadgever. De angst wordt gevoed door de ervaringen uit het verleden en kan een objectieve blik op de toekomst aanzienlijk vertekenen. Het is ontegenzeggelijk zo dat staatsobligaties niet meer zo veilig zijn als tot voor kort gedacht werd.

De kredietwaardigheid van de meeste landen is, door de hoge schuldenlast en weinig daadkrachtig leiderschap, inmiddels neerwaarts bijgesteld. En het is maar de vraag of inflatie, gegeven onorthodoxe maatregelen als kwantitatieve verruiming, langjarig op het huidige bescheiden niveau blijft.

Waardering

Dat obligaties vandaag minder interessant zijn is tot daar aan toe. Het zal aandelen zeker helpen als er een ommekeer komt in de massieve beweging van aandelen naar obligaties. Maar zijn aandelen dan op zich interessant? Anders gesteld: wat zijn de factoren geweest die aandelenkoersen onder druk gezet hebben en blijven die factoren van kracht?

De koersen zijn in ieder geval niet gedaald door dalende winsten. De bedrijven die deel uitmaken van de grootste index ter wereld, de Amerikaanse S&P 500, hebben sinds 2000 de winst per aandeel met 75 procent verhoogd.

De waarderingen die beleggers betalen voor aandelen is dus flink gedaald. De belangrijkste reden voor de afwaardering is de onrust en onzekerheid waarmee beleggers geconfronteerd zijn in de afgelopen jaren.

Schulden

Beleggers zijn geconfronteerd met oplopende schulden, zorgen om het banksysteem en overheidsfinanciën, een onbalans tussen overschotlanden als China en Duitsland enerzijds en de VS anderzijds en volatiele grondstofprijzen.

Het lijkt erop dat de onzekerheid af gaat nemen. Er wordt begonnen met het uitvoeren van plannen om de overheidsschulden te saneren, steeds vaker in combinatie met hervormingen om de productiviteit van de economie te verbeteren. Het banksysteem wordt ondersteund om, op een meer solide basis, een constructieve rol te spelen in het economisch herstel.

Tot slot lijken overschotlanden als China zich meer op stimulering van binnenlandse vraag te richten dan éénzijdig op export. Dit alles kan een grauwsluier over de toekomst van aandelen wegnemen.

Beleggers krijgen dan meer oog voor de zaken die er voor hen toe doen:een gezonde winstgroei die zal resulteren in een opwaartse correctie van de waardering van de aandelenkoersen.

Fred Huibers is partner bij HEK Value Funds