Trainers, coaches en andere zelfhulpgoeroes komen altijd weer met het advies dat je ‘jezelf moet blijven’. Zouden ze dat ook tegen Willem Holleeder zeggen?

Door Richard Engelfriet

Wie wel eens heeft deelgenomen aan een training, ontkomt niet aan het advies dat je ‘jezelf moet blijven’. Of je nou een betere projectmanager wilt worden, je presentatievaardigheden wilt aanscherpen of samen met collega’s op teambuilding gaat: op enig moment komt zo’n trainer altijd met de boodschap dat iedereen vooral zichzelf moet blijven.

Meestal gebruikt hij daar ook de term ‘authenticiteit’ bij. Mocht je wat meer in de zweefhoek terecht zijn gekomen, dan heet het ‘dichtbij je eigen kern blijven’.

Ik heb die boodschap nooit begrepen. Als ik naar een training ga, kom ik toch juist om aan mezelf te werken? Ik wil graag veranderen en iets nieuws leren. Ik wil dus juist níet mezelf blijven. Waarom moet ik betalen voor een training, als volgens die trainer de hoofdboodschap is dat ik vooral mezelf moet blijven? Dan kan ik beter blijven doen wat ik altijd al deed.

Ietsje minder authentiek, alstublieft

Willem Holleeder is Nederlands meest beroemde crimineel. De man is al van jongs van af heerlijk authentiek op het verkeerde pad. Als Willem Holleeder zichzelf blijft, mogen heel wat mensen vrezen voor hun leven.

Ik mag toch hopen dat hij na zijn recente vrijlating niet zichzelf gaat blijven, maar eindelijk tot inkeer is gekomen en een brave burger gaat worden. Van mijn part gaat ’ie het klooster in. Alles beter dan dat Willem Holleeder zichzelf blijft.

En kent u Ruud Vreeman nog? De voormalige Tilburgse burgemeester volgde de immens populaire en joviale Johan Stekelenburg op. Het contrast was enorm. Waar Stekelenburg verscheen, werd gelachen.

De beste man verscheen in Te Land, Ter Zee en In de Lucht. Vreeman was in vele opzichten het tegenovergestelde: hij had een wat norse uitstraling en zat tijdens ellenlange betogen van raadsleden gewoon rustig zijn stukken te lezen.

Hij was hiermee volkomen zichzelf. Toch kwam hem dat op zware kritiek te staan: hij moest vrolijker en gezelliger worden. Dat hoorde immers bij een burgemeester. Maar waarom vinden we iemand die altijd vrolijk is wel authentiek, en moest Vreeman het ontgelden als ‘chagrijnig’?

Lekker jezelf in een boerka

Onlangs zagen we hetzelfde gebeuren bij COA-topvrouw Nurten Albayrak. Ze bleek zich volgens haar medewerkers te gedragen als een zonnekoningin, was arrogant en zou geen tegenspraak dulden. En toucheerde ook nog eens een slordige drie ton per jaar. Het kwam haar op zware kritiek te staan.

Maar wat als Albayrak nou gewoon heel authentiek hebberig, inhalig en autoritair is? Waarom mag zij dan niet zichzelf blijven? En, beste lezer, als ik nog een zijstraat in mag slaan: is het dragen van een door onze regering zo verfoeide boerka ook geen geweldig teken van authenticiteit?

Een bepaald gedrag

Natuurlijk moet je niet jezelf blijven. Bij een bepaalde rol hoort ook bepaald gedrag. Vreeman had zich moeten realiseren dat een burgemeester nou eenmaal ook een ceremoniële taak heeft, en daar hoort regelmatig glimlachen bij.

En Albayrak moet toch weten dat we van moderne leiders verwachten dat ze empathisch, betrokken en begripvol zijn. Wie alleen maar zichzelf blijft, eindigt als de kruideniersketen De Gruyter. Die bleven ook lekker authentiek vasthouden aan een formule die ooit succesvol was. Concurrent Albert Heijn zag dat consumentenwensen veranderden, en veranderde mee. Kortom: wie verder wil in het leven, blijft vooral niet zichzelf.

Richard Engelfriet is ondernemer. Volg Richard via www.twitter.com/rengelfriet en www.richardengelfriet.nl.

Geen zin vandaag? Niet tevreden over je omzet? Laat je oppeppen door de auteurs van uitgeverij Haystack in hun wekelijkse column #goedbezig!