Het westerse individualisme is aan haar eind gekomen.

Door Rob Wagenaar

Zo aan het einde van het jaar gekomen besteden de kranten en ander media veel tijd aan terugkijken. Wat was dat voor jaar 2011, welke gebeurtenissen hebben het jaar bepaald en ook: wat betekent dat voor 2012.

Het valt mij op dat het jaar 2011 vrij breed wordt getypeerd als een jaar waarin uitzonderlijk veel dramatische gebeurtenissen voorvielen. En niet zo maar gebeurtenissen.

Het ging om fundamentele verstoringen van tot dan toe tamelijk stabiele systemen, sommigen al een tijdje gaande, anderen “out of the blue sky”. En ook om datgene wat juist niet gebeurde, ontwikkelingen die nodig waren maar stagneerden.

Gebeurtenissen in 2011

Ik noem de Arabische lente: de revoluties aan de zuidkant van de Middellandse zee; de aanhoudende crisis van het monetaire systeem rond de Euro; de economische crisis in het Westen. Wereldwijd verder het fiat van de CO2 reductie, het lukt ons niet echt iets aan de opwarming van de aarde te doen.

Het wegzakken van de duurzaamheidbeweging: “erst dat fressen und dann die Moral” lijkt het wel. In Nederland hebben we in 2011 onze regering zien balanceren om in het zadel te blijven, alles ten koste van een werkelijk vernieuwend en krachtig beleid op issues die een ieder nu kan dromen, maar waarop geen meter voortgang wordt bereikt.

“Occupy” liet zich zien als een signaal van een voorhoede van het volk, het volk dat het niet meer pikt zich zo te laten manipuleren door groot kapitaal, financiële systemen en falende politieke bestuurders.

In Europa is nog slechts een begin gemaakt met een eenwording die essentieel is om wat dan ook aan te pakken, maar waarop slechts onder grote druk en zeer traag enige voortgang wordt gemaakt.

Diepere betekenis

Ik heb me af zitten vragen of uit al deze ontwikkelingen ook een diepere betekenis valt te halen. Soms zie je historisch dat het tegelijkertijd vóórkomen van een aantal crises een pas later herkende noemer had. Ik speculeer dat de problemen die ons nu overkomen hun diepere oorzaak vinden in het uit de hand gelopen individualisme van - vooral - de westerse mens.

Het voordurend voorop stellen van het eigenbelang, in al zijn kortzichtigheid voor wat de effecten op langere termijn betreft, staat wat mij betreft voor veel van de ellende die we nu meemaken.

Dit geldt zeker voor de kredietcrises, voor het gebrek aan wilskracht om van de CO2 reductie wat te maken, voor het weinig geloofwaardige duurzaamheidbeleid. Het staat voor de niet doortastende regeringen (gekozen door “eigen belang eerst” partijen) en voor een blijvend verdeeld Europa.

Samen

Vandaar dat mijn motto voor 2012 “van IK maar SAMEN “ is. Weg met het kortzichtige en desastreuze IK. IK leid de wereld naar zijn verdoemenis. Samen gaan we proberen om moeilijke zaken aan ter pakken. Samen zijn we sterker en overtuigender, naar onszelf, naar onze omgeving. Want alleen samen zorgt een goeie sociale cohesie ervoor dat de dingen ook echt gebeuren.

Zonder dwang als vanzelf. Samen is veel leuker, spannender, uitdagender. Zowel op wereldniveau: samen kunnen we de CO2 reductie wel aan; op regionaal niveau: één Europa zou een geweldige vooruitgang betekenen; op nationaal niveau: de huizenmarkt kunnen we samen prima tackelen; op bedrijfsniveau: samen met anderen kunt u echt innoveren en de crisis overwinnen; op gezinsniveau: het gezin als kerntroep opererend en op individueel niveau: het individu gedefinieerd als onderdeel van zijn omgeving.

Samen dus! Ik wens u een mooi 2012 , u allen tezamen, jawel!

Rob Wagenaar is organisatieadviseur rob.wagenaar@wagenaarhoes.nl