Veel professies veranderen aan de lopende band. In je vak bezig blijven – zeker als zelfstandige - betekent dus die veranderingen bijbenen en meer dan dat.

Door Rob Wagenaar

Hoeveel professionals zijn vooral met het hier en nu bezig (de omzet van volgende maand), maar niet echt met de toekomst (de omzet van volgend jaar en verder). Wat kenmerkt de succesvolle blijvers in het vak?

Ik kom al zo’n 50 jaar bij tandartsen, slecht gebit dus veel gedoe daarmee. De tandartsprofessie is ogenschijnlijk een stabiel vak, waarin niet te veel gebeurt. Beetje boren, gaatje vullen, af en toe wat schoonmaken en een enkele keer een kies trekken.

Schijn

Maar schijn bedriegt. Zelfs deze opsomming is in de loop van de jaren onderuit gegaan. Het schoonmaken gebeurt nu door de mondhygiëniste, een eigenstandige professie met alles erop en eraan. Trekken doen veel tandartsen ook al niet meer, als het even lastig is dan is de kaakchirurg aan zet.

En dan zijn er daarnaast nog veel meer afsplitsingen en verbijzonderingen ontstaan. Wortelbehandelingen? Dan gaat u naar de endodontoloog. Uw gebit bijstellen: naar de orthodontist. De tandtechnicus neemt heel veel kunstwerken voor zijn rekening. Ik ben geen expert in dit vakgbied, maar dat is wat ik zo waarneem.

Ontwikkeling

Met ander woorden: als je als tandarts 50 jaar geleden begon, dan zou je de praktijk van nu niet meer herkennen en er ook niet meer in kunnen functioneren. En dan heb ik het nog niet eens gehad over de enorme materiaal- en techniekontwikkeling die dit vak zo kenmerkt.

Is de tandarts- professie hierin uniek? Ik denk van niet. Heel veel beroepen veranderen en ontwikkelen continue.

De goede beroepsbeoefenaren zijn derhalve ook continue met vernieuwing bezig, in hun vak maar ook als ondernemer. Het is positie bepalen, blijf ik een generalist of specialiseer ik me?

Het betekent je afvragen of je specialismen in je “groep” wilt houden en dus aan een firma met verschillende gezichten bouwt. Het is jezelf weer in de wind zetten door opnieuw iets aan te leren. Niet voor niets stellen veel professies als eerste eis dat men in een systeem van permanente educatie zit.

Instelling

Dit alles vraagt een bepaalde mentale instelling. Want kwaliteit is ook iets specifieks heel goed kunnen. En daar wordt vaak veel geld mee verdiend. De valkuil van zo’n goede superspecialist is dat hij verstart in zijn excellentie en niet de flexibiliteit heeft om zich – op tijd – met innovatie in zijn veld bezig te houden.

Dus: in je professie bezig blijven betekent mentaal soepel blijven, bewust op zoek gaan naar veranderingen en vernieuwingen, echt stappen durven te nemen, niet alleen maar met zekerheden werken.

Mijn ervaring is dat omgevingsverandering daarin heel belangrijk is. Zoek het eens in een ander soort werk, ander collega’s, een ander bureau. Varieer in je vak en probeer jezelf uit.

Bedrijf weer eens een wat simpeler handwerk (normaal door jongeren gedaan), vooral om een nieuwe impuls te krijgen. Kortom zie je zelf als een instrument dat af en toe in de revisie moet om er dan weer geheel fris tegen aan te kunnen.

Rob Wagenaar is organisatieadviseur E-mail: rob.wagenaar@wagenaarhoes.nl