Bij gebrek aan bankfinanciering gaan meer bedrijven naar de kapitaalmarkt. Dat biedt kansen voor beleggers.

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer, in samenwerking met Belegger.nl

De kranten en andere media staan bol van de verhalen over de al maanden durende nervositeit op de aandelenmarkten. De aandelenkoersen daalden, de euro en de dollar net zo goed en de rentes op de kapitaalmarkten bereikten een ongedacht dieptepunt.

Zoals ik in mijn column van vorige week ook al memoreerde, krijgen beleggers heel wat voor hun kiezen. Het is al vele malen breed uitgemeten; zowel de Amerikaanse als de Europese crisis kenmerken zich door politieke onmacht en het einde lijkt nog niet in zicht.

Hiermee voegen deze twee blokken zich bij Japan en zullen, als ze niet oppassen, samen een zombietrio vormen.

Of de westerse economieën de barre tocht van Japan zullen evenaren, valt wat mij betreft nog te bezien. Het Westen kan niet, net als in Japan is gebeurd, vijftien jaar wachten voordat het bankwezen wordt geherstructureerd.

Japan kan het beleid van een lage rente al zo lang volhouden, omdat lange tijd de rest van de wereld stevig doorgroeide, terwijl het daar slecht ging. Daardoor had het Japanse bedrijfsleven een grote exportmarkt.

Dwaallichtjes

Het is echt niet alleen maar negatief nieuws wat de klok slaat, al worden positieve berichten in het huidige sombere beursklimaat vaak als niets meer beschouwd dan dwaallichtjes in een koude winternacht. Feit is dat de centrale banken steeds minder helikoptergeld over hebben, zonder ongeloofwaardig te worden. Het grensnut van monetaire financiering is klaarblijkelijk afnemend en de gewenste kickstart blijft tot op heden uit.

Voor veel beleggers springen de seinen daardoor van groen op oranje en rood. Volgens onderzoek van Millward Brown is desondanks het aantal particuliere beleggers in Nederland dit jaar toegenomen, al is het gemiddeld geïnvesteerd vermogen gedaald en het bedrag dat gemiddeld gespaard wordt gestegen.

Vlucht

Dat het bedrag op de spaarrekening de afgelopen tijd is toegenomen zegt iets over de vlucht naar veiligheid die beleggers maken. We horen, zien en lezen genoeg over vluchthavens als goud, Zwitserse Franken en Noorse Kronen.

Veel partijen zijn kennelijk zo bevreesd voor (extreme) rampspoed dat ze negatief rendement als positief ervaren zolang ze hun geld maar terug krijgen. Zekerheid zonder enig rendement lijkt te prevaleren boven een rendement zonder veel zekerheid.

Die zoektocht naar ‘zekerheid’ is op de kapitaalmarkt eveneens zichtbaar. Het lage effectieve rendement op Duitse en Nederlandse staatsobligaties compenseert beleggers niet voor de inflatie, die volgens de meest recente cijfers in de eurozone is uitgekomen op 3 procent op jaarbasis. Dat ligt fors boven de officiële doelstelling van de Europese Centrale Bank.

Angst

Hoewel het bedrijfsleven vaak veel vet op de botten heeft en de financiering door de lage rente heel goedkoop zou moeten kunnen zijn, is de praktijk vaak weerbarstiger. Door de angst onder beleggers stokt de markt voor bedrijfsobligaties en zijn de risico-opslagen zijn de laatste tijd fors toegenomen. Dit heeft, in mijn ogen veelal onterecht, tot dalende koersen en oplopende effectieve rendementen geleid.

Daarnaast wordt er door de Europese financiële sector al fors voorgesorteerd op de kapitaaleisen zoals die voortvloeien uit het Basel 3-akkoord. Daardoor trapt het bankwezen op de financieringsrem. Het lijkt mij waarschijnlijk dat een toenemend aantal ondernemingen de komende tijd een beroep op de kapitaalmarkt moet doen.

Kansen

Deze ontwikkeling biedt in mijn ogen kansen voor beleggers. In een aantal gevallen zijn de effectieve rendementen nu al aantrekkelijk, maar hopelijk worden het wat dat betreft net weer zulke gunstige omstandigheden als een paar jaar geleden.

Toen bijvoorbeeld de Nederlandse Gasunie een vijfjarige obligatie uitgaf met een coupon van 6 procent, KPN een jaarlijkse rente vergoedde van 7,5 procent op een obligatie met een looptijd van tien jaar en de Belgische bierbrouwer Inbev een jaarlijkse coupon van 8,625 procent moest betalen voor een lening tot 2017.

Slag slaan

Als er wederom dergelijke free lunches worden aangeboden, en dat verwacht ik zeker, zal ik niet aarzelen en proberen snel mijn slag te slaan, voordat ik achter het net vis. Natuurlijk moeten de fundamenten van de desbetreffende bedrijven in orde zijn. Sommige kansen mag je nu eenmaal niet laten liggen.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp.

Auteur heeft privé geen positie in één van de genoemde obligaties, klanten van Fintessa evenmin.