Door de bezuinigingen op de sociale werkvoorziening dreigt de onderkant van de maatschappij er weer een categorie bij te krijgen.

Sorry, maar deze column kan politiek worden opgevat. Niettemin is het zeer zakelijk, het onderwerp van deze keer.

Maar ook sociaal. Privaat en publiek. Bedrijfsleven en overheid. De sociale werkvoorziening is een complex instituut. In de nieuwe regeringsplannen gaat het mes in dit construct, dat al heel veel jaren haar functie met verve vervuld. Moeten we er om treuren of wordt het tijd een verkalkt systeem drastisch te herzien ?

Ik vraag me af of er echt nagedacht is over de sociale effecten en denk van niet. Het lijkt erg op bezuinigen om het bezuinigen en daarna zien we wel. De maatschappij is nu aan zet!

Jarenlang is de sociale werkvoorziening (SW) een regelmatige cliëntengroep geweest in mijn adviespraktijk. Boeiende organisaties met tenminste 2 primaire processen, de sociale functie om mensen die niet volledig kunnen meedraaien in de BV Nederland toch een zinnige arbeidsplaats te geven en een bedrijf als vele anderen die in een concurrerende positie producten of diensten levert.

Bloeiend

In het SW-bedrijf moeten deze 2 processen met elkaar verenigd worden tot een soepel draaiende organisatie, die als het even kan- naast de loonsubsidie voor de SW-medewerkers- geen extra kosten met zich meebrengt.

Het lukt menig SW-bedrijf om dit te realiseren, hoewel het ook wel eens mis gaat. Ik heb SW bedrijven ervaren als bloeiende organisaties, in veel opzichten niet van “normale” bedrijven te onderscheiden, met zeer gemotiveerd personeel en gedreven directies.

Continue uitgedaagd om binnen de beperkingen waarin men moet werken een fantastisch aanbod neer te leggen voor zowel de afnemers van producten/diensten als voor de WSW werknemers.

Het kabinet heeft het mes gezet in - ook - deze voorziening. De kosten moeten drastisch naar beneden. En men zoekt het in het herdefiniëren van de mensen die een SW-indicatie krijgen.

Verdiencapaciteit

In de toekomst moet je een “een permanente verdiencapaciteit” hebben van minder dan 20 procent van een normale werknemer, pas dan kom je in aanmerking. Hoe dat bepaald wordt, die 20 procent, is nog onderwerp van studie….

Het effect zal schrijnend zijn. Grote groepen mensen die nu tot de WSW-doelgroep (Wet Sociale Werkvoorziening) behoren, zullen geen recht meer hebben op een arbeidsplaats. Zij maken een aanzienlijke kans om werkloos te zijn en te blijven, komen in de bijstand en hebben qua arbeid een uitzichtloze situatie.

Onderkant

De onderkant van de maatschappij dreigt er weer een categorie bij te krijgen. Mensen die willen werken, die kunnen werken, maar die niet meekunnen in onze buitengewoon competitieve maatschappij met een arbeidsproductiviteit die tot de hoogste ter wereld behoort.

Het Nederlandse SW-bedrijf behoort tot de overtreffende trap van sociale zorg met de mogelijkheid om je werkend te ontplooien tot aan de grenzen van je kunnen. Veel buitenland is jaloers op deze voorziening, dat weet ik.

Maar het is te duur, we willen het niet meer betalen. En dus wordt een geweldige infrastructuur langzaam maar zeker afgebroken. Het stemt me triest. Heeft beschaving dan toch alles met welvaart te maken?

Rob Wagenaar is organisatieadviseur E-mail: rob.wagenaar@wagenaarhoes.nl