De euro was geen liefdesbaby. Niks geen idealen, eigenbelang. Eén Europese munt was goed voor ons land.

Door Paul Verburgt

Nederland handelsland! Soms meen ik me minister Zalm te herinneren die leep lachend met zijn wijsvinger zijn rechteroog naar beneden trok: ‘dikke winst, mensen!’

De eerste winst viel overigens bij de middenstand die de gulden in ere hield door op de prijskaartjes alleen de F te vervangen door het €-teken. Achteraf is het bijna onbegrijpelijk dat we dit hebben gepikt.

Maar ja, als je een nieuwe munt presenteert als een rode loper naar een geheel nieuwe welvaart, dan zal het ook wel logisch zijn dat we als de eerste beste casinobezoeker de croupier nog even zijn gang lieten gaan.

Prachtwijken

Ook dat gebaar hebben we moeten bekopen. Aan de speeltafel waren opeens stoelen tekort: Jan en alleman werden tot de EU toegelaten, vaak uit – laat ik het zo zeggen – de prachtwijken van ons continent.

Ik onderscheid mij in niets van de gemiddelde Nederlander. Ik heb een beperkt verstand en ik mis de genade van visie en leiderschap. Vandaar dat het me wellicht is ontgaan wat de economische voordelen van dit uitdijende Europa waren.

Vaak kreeg je de indruk dat de Europese autoriteiten bezig waren met terugwerkende kracht de Tweede, zelfs de Eerste Wereldoorlog te voorkomen. In elk geval werd menig oogje dichtgeknepen als landen nauwelijks aan de voorwaarden voldeden. Een heel ander gezicht dan het lepe oogje van Zalm.

Cijfers

Het ‘Europa van twee snelheden’ was al snel geen Brussels bazenbargoens meer, maar een harde realiteit. Menigeen begreep niet waarmee de Europese bestuurders bezig waren. Het ging te hard.

Niet vóór de eerste economische crisis, niet tijdens en evenmin bij de huidige crisis is ons voorgerekend wat het voordeel van de euro voor ons land is geweest. De euro is de ‘backbone’ van onze economie, zei voorzitter Wientjes van VNO/NCW recent in de media.

En in alle toonaarden werd hij nagepraat, van de huidige minister van Financiën tot autoriteiten in ruste als het voormalige Nederlandse lid van de Europese Rekenkamer. Ik geloof het, ik wíl het geloven, maar mag ik even de cijfers zien?

Bovendien, als die voordelen zo enorm zijn, waarom maakt Nederland dan steeds zo’n punt van zijn bijdrage aan de Europese Unie. Herinnert u zich nog de lekker-puh-stemming in onze politiek toen Zalm met een miljard korting uit Brussel terugkwam. Misschien dat een miljard toen nog wat waard was, maar anders zou je zeggen ‘mensen, koppen dicht, geen slapende honden wakker maken!’.

Gedoe kortom. Mateloos irritant.

Heimwee

Hoe het ook zij, inmiddels zitten we met handen en voeten aan de euro vast. De cascade van crises- en noodmaatregelen heeft de verwevenheid van onze economie met die van de overige lidstaten onontwarbaar gemaakt. Als Wientjes dat met backbone bedoelde, is dat een taalinnovatie, maar hij is wel geldig.

Indertijd was ik voor invoering van de euro, maar ook voor handhaving van de gulden. Voordat u roept ‘maar dat kan helemaal niet!’, dit: ik hield van de gulden. Mijn liefdesbaby zo u wilt. Mooi als de lente, gezond als een Zeeuws Meisje.

Mijn maatlat in de winkel, op de arbeidsmarkt en voor mijn persoonlijke succes. Leg dat eens naast die euro. Alleen al die bankbiljetten met niet-bestaande gebouwen en bruggen!
Heimwee. En dat is precies waarvan de populisten in ons land gebruik maken, de sociaalconservatieven aan de linkerzijde en de rechtsconservatieven aan de andere kant.

Zoals zo vaak zijn ze het roerend met elkaar eens. Terug naar de eendimensionale wereld van Swiebertje, Saartje en Bromsnor, toen je gulden zelfs een daalder waard was! Stap uit de euro, weg met de EU, dat is de boodschap, de ene keer wat fijnzinniger (verhulder) gebracht dan de andere keer. Argumenten ontbreken, laat staan rekensommen. Is ook niet nodig, want het gaat de radicaal-nostalgisten om het gevoel.

Paard van Troje

Een Alleingang van Nederland trekt het kleed onder onze economie vandaan. Uittreden uit de euro kost ons land kapitalen, nu en voor de lange termijn. Reken maar dat de gulden-nieuwe-stijl zwak wordt (ik neem niet aan dat men de nieuwe gulden net als vroeger wil laten meebewegen met de Duitse munt, de euro dus, want dan is de uittreding helemaal een gotspe).

Een directe aanval op onze welvaart kortom. Onze populisten weten dat natuurlijk best, maar ze zwijgen daar liever over. Dat kost stemmen, juist nu het zo goed gaat in de peilingen.

De route die de serieuze partijen moeten gaan, is duidelijk: houd op met krakelen, geef ons cijfers, leg uit dat we in en met Europa de crisis moeten oplossen, zeg eerlijk dat er geen simpele oplossingen zijn, vorm zo nodig een nieuw kabinet en ontmasker de populisten als Paard van Troje, niet toevallig een Griekse list!

Paul Verburgt was jarenlang directeur van organisaties in de publieke en private sector en werkt nu als adviseur vanuit zijn bedrijf Minimalmanagement. Hij schreef de boeken Bazenbargoens en Heel Herkenbaar. Volg hem ook op twitter: paulminimal.