Managers bouwen organisaties die even snel uitdijen als een Belgisch huis. Voor je het weet ben je de weg kwijt.

Door Guido Thys

Belgen bouwen huizen op een heel typische manier: eerst een naar Belgische normen een redelijk sober woonhuis waar na verloop van tijd een uitbouw tegenaan komt en vervolgens een keuken, een veranda, een washok, een kippenhok, een garage en een tuinhok.

Elk jaar komt er wel iets bij, soms omdat iedereen er nu eenmaal eentje heeft, soms omdat het in de mode is en soms omdat het gewoon een lekkere bevlieging is.

Bij organisaties is dat net zo: naarmate ze groeien, komen er steeds meer lagen en afdelingen bij, vaak om daar de functionaris van de laatste hype in onder te brengen (de kwaliteitsmanager, de Chief Customer Officer, de Compliance Officer).

Soms omdat iedereen er nu eenmaal eentje heeft, soms omdat het in de mode is en soms omdat het gewoon een lekkere bevlieging is.

Afvoerputje

Maar wanneer je in een organisch gegroeid huis op de lichtschakelaar in de woonkamer drukt, komt er gas uit het afvoerputje in het washok. Wie dat putje wil verleggen, moet de veranda stutten. De enige oplossing voor deze kwalen is de hele wanconstructie tegen de vlakte gooien of minstens grondig strippen.

Toen ik enkele maanden voor de aanvang van de Uruzganmissie van het Nederlandse leger een debatsessie leidde bij de top 100 van de Commando Diensten Centrale – de logistiek, zeg maar – vroeg een generaal aan de commandant van de transportroepen waarom hij de procedures niet volgde.

"Omdat er dan in 2020 nog geen vliegtuig opgestegen zou zijn", was zijn antwoord.

Eenvoudiger

Je hoort dan ook steeds vaker de noodkreet dat organisaties verlamd raken door de veelheid van aspecten waarmee iedereen altijd bij alles rekening moet houden. Maar waarom zijn zo weinig organisaties dan bezig met het eenvoudiger maken van al die ingewikkelde processen, procedures en structuren?

Het heeft alles te maken met macht en luiheid. Ook al heeft iedereen het over de opkomst van kenniswerk, de meeste organisaties werken nog steeds vanuit de gedachte dat de ‘werkvloer’ uitvoert wat de ‘denkvloer’ – het management – bedacht heeft.

Mening

Het management heeft er veelal geen belang bij om zaken eenvoudig voor te stellen. Dat ondermijnt de eigen – veronderstelde – bijdrage aan de organisatie. Zo zijn de meeste medewerkers het denken verleerd. Iedereen wil overal mee over overleggen, over de kleinste details eerst, maar dat wil nog niet zeggen dat men erover nagedacht heeft.

Een mening telt immers even zwaar mee als doordachte kennis van zaken.

Paradox

Eenvoud verschijnt vanzelf als mensen hun gezond verstand gebruiken. Alleen jammer dat zovelen, en dus ook managers, hun gezond verstand niet meenemen naar hun werk …

Het is een paradox die prachtig verwoord is door Henry Mintzberg: ‘Management is een vreemd fenomeen. Het betaalt voortreffelijk, heeft een grote invloed en is in grote mate verschoond van elke vorm van gezond verstand.’

Guido Thys is bedrijfsverloskundige en helpt organisaties waarde ter wereld te brengen. Dit najaar verschijnt zijn boek ‘Zombiebusiness’ bij uitgeverij Haystack. Hij deelt zijn meningen via twitter en zijn weblog.

Geen zin vandaag? Niet tevreden over je omzet? Laat je oppeppen door de auteurs van Uitgeverij Haystack in hun wekelijkse column #goedbezig!