Nederland is goed in technologie. De sector zet in op intelligentie, nauwkeurigheid en efficiëntie en bereikt dat door ketensamenwerking.

Door Walther Ploos van Amstel | Delaatstemeter.nl

Nederland heeft een toonaangevende techsector met bedrijven als Oce, ASML, Huisman Equipment, Vanderlande, DAF, Enrichment Technology en Assembleon. De sector omvat nauw met elkaar verweven maakindustrieën in de machine- en systeemindustrie, automotive, lucht- en ruimtevaart en materialen.

Veel van die bedrijven zitten in de Brainportregio Zuid-Oost Brabant en Noord Limburg. Het Kabinet heeft de sector terecht aangewezen als topsector. Hier wordt echt waarde gecreëerd.

Energie

Technologische innovaties moet oplossingen bieden voor maatschappelijke vraagstukken op het gebied van mobiliteit, de vergrijzing van de samenleving, alternatieve en duurzame energiebronnen en voeding.

De high tech-sector investeert elk jaar meer dan 2,3 miljard euro aan onderzoek en ontwikkeling. Dat loopt op tot 20 procent van hun omzet.

Kop-staart

De grote producenten van apparaten voor eindklanten hebben zich ontwikkeld tot ‘kop-staart’-bedrijven. Zij bepalen de productspecificaties en leveren het integrale product aan de eindklant. Steeds vaker worden de apparaten op basis van prestaties betaald. Voor elke geproduceerde chip, voor elk goed gesorteerde koffer, voor elke gescande patiënt of voor elke gemaakte afdruk.

De zogenoemde ‘service level agreements’ (SLA's) zijn extreem scherp gesteld. En de claims bij het uitvallen van een systeem zijn extreem hoog. Daarom zetten de bedrijven in deze sector alles op alles voor een foutloze installatie en ondersteuning van hun systemen.

Ketensamenwerking

Door de hoge arbeidskosten ten opzichte van lage loonlanden, lage overheidsinvesteringen in onderzoek en ontwikkeling ten opzichte van Azië en de VS, en een kleine Nederlandse thuismarkt, positioneert de sector zich internationaal in het segment ‘high value, high mix, high complexity’.

De bedrijven richten zich op nichemarkten, meestal met kleine seriegroottes, en technologische excellentie. Dat zijn markten waarin de technologische innovaties elkaar in hoog tempo opvolgen en je dus permanent een of twee stappen op de markt vooruit moet lopen.

Polderen

Alleen door intensieve samenwerking tussen fabrikanten en gespecialiseerde toeleveranciers, dienstverleners en kennisinstellingen kan deze sector internationaal onderscheidend blijven, stelt het topteam High Tech in opdracht van het ministerie van Economische Zaken. 

Die samenwerking speelt door de hele waardeketen heen; bij de ontwikkeling, het ontwerp, de installatie en het onderhoud van de systemen. Alle partijen in de keten moeten zodanig samenwerken dat de klant de meest innovatieve, en werkende, oplossingen krijgt.

Concurrentie

Het onderscheid op de wereldmarkten wordt al lang niet meer bepaald door het functioneren van dat ene bedrijf, dat éne schakeltje in de waardeketen. Bedrijven moeten niet elkaar beconcurreren, maar samenwerken. Concurrentie is veranderd van bedrijven onderling, naar netwerken van bedrijven onderling.

Polderen in de high tech-sector is de voorwaarde voor een succesvolle, en waardecreërende, ontwikkeling van deze voor Nederland zo waardevolle sector.

Een samenwerkingsmodel dat ook het succes van andere topsectoren als chemie, agrofood, logistiek en life sciences typeert.

Walther Ploos van Amstel is docent logistiek aan de Hogeschool van Amsterdam en supply chain expert bij TNO Mobiliteit en Logistiek. Volg Walther ook op Twitter.com/Delaatstemeter.