Een eigen huis, een plek onder de zon

Het is geen slechte zaak, vooral voor nieuwkomers op de woningmarkt, als de prijzen verder normaliseren. 

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer, in samenwerking met Belegger.nl

Nederlandse huizenbezitters worden keer op keer geconfronteerd met negatief nieuws. De huizenmarkt zit op slot en van de bestaande koopwoningen die wel van eigenaar wisselen dalen de prijzen gestaag.

Niet zo verwonderlijk dus dat uit het woonbericht van ING blijkt dat het vertouwen in de woningmarkt onder (potentiële) starters en woningbezitters voor het tweede kwartaal op rij is gedaald.

Dat de overdrachtsbelasting gehalveerd wordt, zou meer kopers over de streep moeten trekken. Maar de lopende discussie over hypotheken, hypotheekverstrekking en hypotheekrenteaftrek zorgt ervoor dat het einde van de huidige kopersinactiviteit nog niet in zicht lijkt.

Lenen

Afgelopen decennia zijn de huizenprijzen, mede geholpen door de hypotheekrenteaftrek en de langdurig dalende rente, veel harder gestegen dan het bruto inkomen. Ook kon er steeds meer en goedkoper worden geleend en werd het hebben van schuld in (calvinistisch) Nederland meer algemeen aanvaard. Iets wat overigens bij onze buurlanden Duitsland en België nog steeds een stuk minder het geval is.

De run van de huizenprijzen, die mooi en lang was, is voorbij en wordt helaas voor velen geen homerun. De tijd dat huizenprijzen alsmaar blijven stijgen en als versneller voor de economische groei dienen, ligt achter ons.

Sterker nog, koopwoningen vormen meer en meer juist de zwakke schakel van de economie. Hier is nog lang niet iedereen van doordrongen, want de Nederlandse huizenprijzen zijn in Europees verband nog steeds relatief hoog.

Zowel de overheid als het bankwezen met alle ondersteunende en stimulerende maatregelen als starterleningen, het ophogen van de Nationale Hypotheekgarantie en Koopgarant, zijn hier mede debet aan.

Bezit

Een huis koop je tegenwoordig weer om in te wonen, niet om er snel geld mee te verdienen. Een eigen woning moet in de eerste plaats gezien worden als een bezit, niet als belegging die direct opbrengsten oplevert. Integendeel, het vergt juist de nodige investeringen: hoge transactiekosten, onderhoud, verzekeringen, rente op schuld, belastingen en andere heffingen, etc.

Door de snelle en gestage stijging van de huizenprijzen werden deze kosten tot voor kort meer dan gecompenseerd. Maar dit is nu dus niet meer het geval. Dit is op zich niet zo erg, tenminste als mensen niet tot over hun oren in de financiering zitten. Het bezit geeft immers dagelijks woongenot.

Bovendien is er in de loop van de tijd meestal sprake van meer of minder geldontwaarding, waardoor in de toekomst nog steeds op zijn minst een deel van die kosten zal worden gecompenseerd.

Verder dalen

De huizenprijzen kunnen, hoe vervelend het misschien ook klinkt, naar mijn mening nog wel verder dalen. De druk op de balansen van zowel kredietnemers als kredietverschaffers blijft hoog. Voorlopig lijkt het woningaanbod verder toe en de vraag verder af te nemen.

Niet alleen dalen de huizenprijzen daardoor, maar verslechteren diezelfde balansen, wordt krediet weer duurder en moeilijker toegankelijk en dalen de huizenprijzen vervolgens weer. Bij ons komt het harder aan dan bij bijvoorbeeld de Fransen en Duitsers, maar weer minder dan in de Verenigde Staten waar meer variabel wordt geleend, waar de kredietwaardigheid van veel debiteuren te wensen overliet en waar de woning- en grondvoorraad omvangrijk is.

De prijsval was echter, ook in eigen land, nog groter geweest als de basisrente niet omlaag was geduwd door de centrale banken.

Nieuwkomers

Het is geen slechte zaak, vooral voor nieuwkomers op de woningmarkt, als de prijzen verder normaliseren. In Nederland liepen en lopen de huizen- en grondprijzen enerzijds en de besteedbare inkomens anderzijds niet in de pas.

Het mogelijk verminderen of afschaffen van de hypotheekrenteaftrek zal de waarde van de bestaande voorraad nog een tik naar beneden geven. Hetzelfde zal gebeuren wanneer de rente substantieel oploopt of als er gesleuteld gaat worden aan de aflossingstermijn.

Daar staat tegenover dat het afschaffen van kredietsubsidie en aankoopbelastingen, enige aflosdiscipline en een degelijke doch faire rentevergoeding volgens mij uiteindelijk zullen leiden tot een toegankelijke woningmarkt met een stabieler prijsverloop.

Hoewel de eigen woning niet (langer) als een belegging beschouwd moet worden, biedt het dan wel de mogelijkheid om er gestaag vrij kapitaal mee op te bouwen. Een eigen huis is dan niet langer een plek die na jaren in de volle zon tijdelijk in de zware regen staat, maar een veilige plek zonder verlies of schuld.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp.

NUwerk

Tip de redactie