Vertrouwen als ruilmiddel

'Marx danst in zijn graf bij collaboratieve consumptie'

Door Albert Gast

Wist u dat de gemiddelde boormachine in haar gehele levenscyclus maar twintig minuten gebruikt wordt, de grasmaaier vier uur per jaar en dat uw auto gemiddeld 23 uur per dag stil staat en als die dan gebruikt wordt, er meestal drie zitplaatsen leeg zijn?

Onze huizen staan vol bezittingen die we niet gebruiken. Volgens sommigen staan we nu voor een nieuwe economische revolutie waarin niet het eigen bezit maar het onderling delen, ruilen en huren het leidend principe van de markteconomie wordt.

Hierop werd ik geattendeerd in het boek Whats mine is yours: how collaborative consumption is changing the way we live door Rachel Botsman en Roo Rogers. Zij stellen dat na vijftig jaar van autistisch kapitalisme en hyperconsumptie we weer terug gaan naar een meer collaboratieve maatschappij waarin bezit geheel anders en slimmer gedefinieerd wordt. Niet
bezit, maar de toegang tot een bepaalde ervaring wordt de brandstof van de economie.

De tribale aap

Het wordt een maatschappij waarbij we met een smartphone in onze hand goederen en diensten met elkaar delen, huren en ruilen. En waarmee we dus eigenlijk weer teruggaan naar het gedrag dat we als sociale en tribale aap al duizenden jaren daarvoor hebben vertoond.

 Ik ben het eens met de visie van Botsman en Rogers dat we de afgelopen vijftig jaar zijn doorgeslagen in ons blinde consumentisme, waardoor we ons kritisch moeten afvragen waarom we iets willen bezitten en waarom we ons bezit niet uitlenen of verhuren wanneer we het niet gebruiken.

Generation We

Dit vergt wel een mentale verandering van een kritische massa mensen, maar de kans is groot dat dit wel staat te gebeuren. Dit gebeurt mede onder aanvoering van de jongere ‘Generation We’ die meer open staat voor deze nieuwe economische wetten. Het is ook vooral deze groep die innovatieve diensten mogelijk maakt.

 Kortom: we staan waarschijnlijk voor een revolutie die grote impact heeft op alle huidige leveranciers van producten en diensten. Zij doen er goed aan alvast na te denken over hun nieuwe rol in een veranderende context.

De transitie is al aan de gang

Er zijn wereldwijd genoeg voorbeelden dat we in een transitie zitten waarbij mensen via het internet onderling producten en diensten uitwisselen en met elkaar delen. Dit gaat van huizen, auto’s en fietsen, tot geld, tuinen en parkeerplekken.

 Zo heeft BMW in München een club waar mensen betalen voor het gebruik per minuut van een BMW en kan je op Zopa.com geld lenen aan anderen zonder tussenkomst van een bank.

In deze nieuwe context is je marktwaarde niet het geld dat je bezit, maar de mate waarin jij een vertrouwenswaardig persoon bent om een ruil mee aan te gaan de nieuwe munteenheid.

Ik zou het zeer toejuichen als deze ontwikkeling zich voortzet en deze revolutie (of correctie) op grote schaal werkelijkheid wordt, zodat goederen en diensten gelijkwaardiger verdeeld, toegankelijker en efficiënter gebruikt gaan worden. Het zal me niet verbazen als Karl Marx bij deze gedachte danst in zijn graf.

Albert Gast is design management director bij Anthem Worldwide, een wereldwijd designnetwerk, en adviseert bedrijven op het gebied van designstrategie.

Lees meer over:
Tip de redactie