Greece is the word…

De Griekse schuldencrisis, de halfslachtige pogingen van de Griekse overheid om te bezuinigen en de onwil van de Griekse bevolking om de bakens te verzetten, laten diepe sporen na op de financiële markten. Beleggers leven in onzekerheid en net als andere mensen houden zij daar niet van.

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer, in samenwerking met Belegger.nl

Eerder nog leek er opluchting te ontstaan toen de gesprekken tussen de Europese Unie, het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Griekse regering tot een positief einde werden gebracht.

Zoals bekend komt Griekenland, in ruil voor aanvullende bezuinigingen, in aanmerking voor de volgende 12 miljard euro van de noodlening van in totaal 110 miljard euro die het land vorig jaar is toegezegd.

Lapmiddelen

Toch lijkt het er sterk op dat alle bezuinigingen, privatiseringen en aanvullende leningen slechts lapmiddelen zijn om de boel zo lang mogelijk te rekken. Daar zijn niet alleen de collega eurolanden bij gebaat, maar ook het Europese bank- en verzekeringswezen en natuurlijk de Europese Centrale Bank zelf.

De ECB zit immers tot over de oren in Grieks staatspapier, omdat zij dat lange tijd van de banken als onderpand voor leningen heeft geaccepteerd.

Herstructurering

Het is niet voor niets dat zelfs Trichet, tot voor kort mordicus tegen, onlangs heeft gehint op de mogelijkheid van een herstructurering van de Griekse schulden. In geval van een faillissement van Griekenland kan de ECB, net als andere beleggers, door de banken uit de problemen te helpen, wel eens het kind van de rekening worden.

En, het is ook niet voor niets dat de landen uit de Eurozone er op aandringen dat private investeerders Griekenland meer tijd moeten geven om de leningen terug te betalen. Dit alles moet goed georkestreerd worden en op vrijwillige basis gebeuren, om de schijn bij creditratingbureaus tegen te gaan, dat dit noodgedwongen gebeurt.

Dan zou er namelijk sprake zijn van een creditevent, ofwel een min of meer officieel faillissement met alle gevolgen van dien.

Schuldverlening

Duitsland stuurt steeds sterker aan op een schuldverlenging van ongeveer zeven jaar voor Griekenland om het eerste ‘onordelijke faillissement in de eurozone’ te voorkomen. In Nederland heeft minister van Financiën de Jager, die ons eerder verzekerde dat het steunen van Griekenland geen geld zou kosten, zich ook al in dergelijke bewoordingen uitgelaten. Dit zal een zware wissel trekken op een groot aantal partijen.

Duitsland en ook andere beleidsbepalers hebben zich al eerder in deze richting uitgelaten, dat een substantiële bijdrage van de obligatiehouders in Grieks staatspapier wordt verwacht. Hoe onwillig die, net als de Grieken zelf overigens waar het de bezuinigingen betreft, nog (lijken te) zijn, toch denk ik dat hen weinig keus rest.

Effect

Of de afgedwongen aanvullende bezuinigingen en privatiseringen daadwerkelijk een positief effect zullen hebben, valt nog maar te bezien. Deze zullen tot gevolg hebben dat het besteedbaar inkomen van de Grieken daalt.

De verhouding tussen de totale Griekse schuld ten opzichte van het Bruto Binnenlands Product stijgt namelijk zo snel dat, zelfs al zouden alle bezuinigingsdoelen gehaald worden en alle overheidsbezittingen verkocht worden tegen de voorgeschreven prijs, het resultaat van deze inspanningen minimaal is vergeleken met de omvang van het Griekse schuldenprobleem.

Privatiseren

Het privatiseren van Grieks staatseigendom met een totale waarde van 50 miljard euro, dat nu definitief lijkt te zijn ingezet met de verkoop van een additioneel belang van 10 procent van de Griekse telefoonmaatschappij OTE aan Deutsche Telekom, kan overigens op problemen stuiten.

Zo ontbreekt het in Griekenland bijvoorbeeld aan een goede registratie van land, waardoor het vaag en onduidelijk kan zijn of de Griekse overheid wel officieel aanspraak kan maken op alles wat zij nu wil verkopen. Daarnaast is het natuurlijk de vraag welke opbrengst werkelijk zal kunnen worden gerealiseerd. Bovendien kan de regering in eigen land op felle tegenstand rekenen.

Referendum

Om de gemoederen te sussen heeft de Griekse premier Papandreou onlangs gehint op de mogelijkheid van het houden van een referendum. De uitslag daarvan laat zich eenvoudig raden. Zo is de voorzitter van de haven van Piraeus fel gekant tegen de verkoop van het overheidsbelang erin en gaan de Grieken op 15 juni ook weer de straat op om hun onvrede te uiten.

Om de financiële markten te bedaren en de onrust over Griekenland en daardoor het negatieve sentiment niet langer de boventoon te laten voeren, is het de hoogste tijd dat Europa duidelijke keuzes tussen de kwaden maakt. Er zijn geen goede opties meer en Europa kan zich niet langer opstellen als zachte heelmeester. Want zoals iedereen weet maken die stinkende wonden…

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp.

Tip de redactie