Lezers reageren op een column die ik vorige maand schreef naar aanleiding van een onderzoek van de London School of Economics. De kern: Het schort aan ambitie bij Nederlandse ondernemers.

Door Rob Wagenaar

De ondernemers starten een bedrijf om onafhankelijk te zijn, maar niet om hun bedrijf snel te laten groeien” Ik heb om lezersreacties gevraagd met de belofte deze reacties in samenvatting in een volgende column te publiceren.

In totaal heb ik 11 reacties ontvangen. Daar was ik blij mee, want de meeste reacties waren uitgebreid en zeer “to the point”. Het is helaas niet doenlijk een complete samenvatting te maken in het kader van een column; ik geef saillante uitspraken en laat u meegenieten van het spectrum.

Zelfstandig

Velen reageren vanuit hun positie als zelfstandige zonder personeel (ZZP'er). Marc W.: "Zelfstandigheid wordt gezien als het afschudden van de ketenen van baas en organisatie. Waarom zou je dan snel zelf in zo'n organisatie veranderen? En is het gezegde niet: gun je vijanden veel personeel?”

Sjors L. geeft in een lange, doorwrochte reactie vele argumenten waarom ZZP'ers meestal geen groei nastreven.
• Het ontslagrecht in Nederland; je kunt daarom beter geen personeel aannemen
• De regel dat je personeel bij ziekte 2 jaar moet doorbetalen, en bij weinig personeel is de verzekering relatief duur.
• De wet ketenaansprakelijkheid zorgt ervoor dat klanten op safe gaan met –grotere- voorkeursleveranciers; je komt als kleintje niet aan de bak
• De overheid geeft sowieso kleine ondernemers weinig kansen
• Belastingen en regelgeving zijn te complex; iemand in loondienst nemen is daardoor duur en omslachtig
• Er wordt geen kapitaal door banken verschaft
• ZZP'ers kunnen geen groter bedrijf leiden en vinden dat ook niet leuk, want dat drijft ze af van het eigen vak uitoefenen.

Hij besluit zijn verhaal met: “er best veel geklaagd wordt hier in Nederland, maar als we veel zaken wereldwijd vergelijken kunnen we toch ook realistisch concluderen dat we het hier best goed hebben gedurende ons leven. Dus wellicht vinden we het ook wel prima zo”.

Waarmee mijn stelling over de mentaliteit in Nederland wordt bevestigd.

Luxe

Floor E. vindt dat de belastingdruk haaks staat op een groeiambitie. “Waarom zou je je het apelazarus werken wanneer het leven luxe en comfortabel genoeg is? “

Marcel E. illustreert mijns inziens ook het gelijk van de studie en van mijn column, maar op zijn eigen wijze: “Ik heb sociologie gestudeerd, ben veranderkundige en heb continu ideeën die om uitwerking schreeuwen. Ik ben (echter) gelukkig getrouwd, heb twee fantastische kinderen, werk bij de overheid en mijn vrouw heeft geen behoefte aan meer geld en al helemaal niet aan risico’s."

"Dus ja verwekelijkt, verzadigd, epicurist, grijze muis klopt. Pas wanneer iemand mij tot mijn 67-ste minimaal hetzelfde salaris kan garanderen, kan en wil en mag ik de stap maken.”

Verwrongen

Prof. Dr. Victor W. pakt mijn column als een wetenschapper aan. “Stevige uitspraken in een serieuze krant horen gebaseerd te zijn op solide gegevens.” Hij kan echter de originele studie nergens vinden en zet dan vraagtekens bij het artikel.

“Boodschappen komen nogal eens verwrongen in krant”. Hij doet zelf wat onderzoek en constateert dat de bijzondere situatie met veel ZZP'ers in Nederland de zaak kan vertekenen.

Meningen

Hij sluit af met een uitsmijter over de validiteit van het FD artikel en het onderzoek: “Meningen zijn geen feiten, ook die van ondernemers niet. En meningen van eergisteren zijn wat mij betreft gebakken lucht als het gaat om toekomst.

"Zij leveren Berentsen en het FD een paar lekker bekkende kreten op, dat wel. Maar ons probeert men in het bewuste stukje gewoon knollen voor citroenen te verkopen.” Erik verzet zich tegen groei als zodanig. “Genoeg is Genoeg.”

Rechten

Ik sluit af met de prachtige reactie van Solveigh B. “De afgelopen 20 jaar is in Nederland een generatie opgegroeid waar het allemaal goed voor geregeld moest worden. De huidige generatie denkt in "rechten" en verwacht dat het paadje wordt geëffend."

"Typisch voorbeeld is dat het onderwijs aantrekkelijk moet zijn en dat aan kinderen wordt gevraagd hoe zij de les en de docent waarderen. Wat voor soort mensen creëert dit soort onderwijs als aantrekkelijk zijn zo belangrijk gevonden wordt. Zo leren kinderen toch niet om ook met lastige en weerbarstige situaties om te gaan? Het leven is niet altijd leuk."

Ondergeschikt

"Een succesvolle onderneming veronderstelt volgens mij ambitie, passie en een hoger doel of missie, waar je je eigen comfort (tijdelijk) ondergeschikt aan maakt. Daarvan is bij onze generatie geen sprake. Geen offer, geen investering en geen ongemak kunnen verdragen ten behoeve van een hoger doel."

"Het eigen comfort staat centraal en alleen wat daaraan dienstig is, wordt omarmd. We hebben niet anders geleerd. Vandaar de vele ZZP’ers en de weinige ambitieuze ondernemers. Denk ik.”

Essentie

Ik concludeer dat velen de essentie van de column herkennen, dat het ZZP'er zijn een toch wel heel bijzondere vorm van ondernemerschap is en dat groei voor velen geen vanzelfsprekendheid is.

In de herkenning zie ik ook erkenning van het luxe aspect: we hebben het goed! En de onverbiddelijkheid van de wal die het schip gaat keren!

Rob Wagenaar is organisatieadviseur. E-mail: rob.wagenaar@wagenaarhoes.nl