Het economisch herstel is meer dan twee jaar geleden ingezet. Desondanks blijft de werkloosheid hardnekkig hoog. Verder is er veel verborgen werkloosheid, vooral onder zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers). Een eenvoudige maatregel kan dit verhelpen.

Door Fred Huibers | HEK Value Funds

Vrij snel nadat de Amerikaanse president Obama in het voorjaar van 2009 signaleerde dat de eerste tekenen van economisch herstel zich aftekenden (hij sprak van green shoots), begon de groei ook daadwerkelijk aan te trekken.

Destijds lag het officiële werkloosheidcijfer in de Verenigde Staten iets boven de tien procent. Ruim twee jaar na maart 2009 is de werkloosheid nog altijd hoog: ongeveer negen procent.

Normaal gesproken gaat een scherp herstel van de industriële productie gepaard met een sterke daling van de werkloosheid. Omdat dit bij het meest recente herstel niet het geval is wordt gesproken van een jobless recovery.

Recordwinst

Vaak wordt verwezen naar de belabberde staat van de Amerikaanse huizenmarkt als mogelijke verklaring voor de jobless recovery. Veel Amerikanen zouden wel een andere baan willen maar kunnen deze niet accepteren omdat ze daarvoor zouden moeten verhuizen.

En omdat voor velen geldt dat de waarde van hun huis onder die af te lossen hypotheekschuld ligt, willen zij niet verhuizen. Mogelijk is dit het geval. Wat in ieder geval wel een feit is, is dat er momenteel met 7,5 miljoen (!) minder werknemers dezelfde omzet door het Amerikaanse bedrijfsleven wordt geproduceerd als voor de crisis in 2007.

De marges voor veel bedrijven zijn sterk gestegen: collectief is de winst die het bedrijfsleven maakt nog veel hoger dan het niveau dat in 2007 behaald werd. Daarmee staan de winstgevendheid en de productiviteit op recordhoogte.

Vergunnig

Het lijkt er niet op dat de Amerikaanse huizenmarkt op de korte termijn zal gaan herstellen. Daar zijn de problemen eenvoudigweg te groot voor. Wat zou de overheid kunnen doen om de werkgelegenheid snel en concreet een positieve impuls te geven?

Het antwoord ligt in het vergunningstelsel. In Amerika is voor het uitoefenen van beroepen die vaak door zzp'ers worden beoefend vaak een vergunning nodig. Was het aandeel vergunningsplichtige beroepen in de jaren 50 nog maar vijf procent; momenteel is dat explosief gegroeid tot bijna veertig procent.

Voor veel beroepen is het nuttig en logisch dat er scherp toezicht bestaat op de kwaliteit van de uitoefening. Dat geldt echter niet voor veel beroepen waarbij toch een vergunningsplicht bestaat.

Florida

Dat dachten ook de wetgevers in de Amerikaanse staat Florida waar de economische (huizen)crisis nog diepere sporen in de vorm van werkloosheid heeft achtergelaten dan in de gemiddelde Amerikaanse staat.

Zij dienden een wetsvoorstel in om de vergunnigsplicht voor twintig beroepen waaronder hairbraiding, interior design en ballroom-dancing af te schaffen. Zij wezen op een studie van de Universiteit van Minnesota die aangaf dat het aantal banen in een beroepsgroep met wel twintig procent toenam als de vergunningsplicht werd afgeschaft.

Het wetsvoorstel heeft het echter niet gehaald. Een bijzonder agressieve lobby van de “getroffen beroepsgroepen” heeft de stemming onder wetgevers doen omslaan. De argumenten van de zich als kartel gedragende gelukkige vergunninghouders zijn in ieder geval bijzonder creatief.

Doden

De interior designers waarschuwden voor wel 88.000 doden per jaar als prutsers verkeerde stoffen zouden gebruiken in de woningen van nietsvermoedende opdrachtgevers. Verder zouden verkeerde kleurencombinaties tot uiteenlopende gezondheidsklachten leiden onder diezelfde opdrachtgevers.

Het is maar goed dat een uitgebreide opleiding die prutsers ver weg houdt van het beginnen van een eigen zaak. Dat veel getalenteerde zzp'ers in spe hierdoor aan de zijlijn blijven zitten is hun zorg niet.

Fred Huibers is partner bij HEK Value Funds